Türkiye kamu bankası Halkbank aleyhine ABD’de açılan ve İran’a yönelik yaptırımları delme iddialarını içeren ceza davası yeniden gündemde. Bankanın duruşması 3 Mart’ta New York’taki federal mahkemede yapılacak şekilde takvime alındı. Bu tarih, geçen aylarda mahkemenin duruşmayı ertelemesinden sonra belirlenmişti.
Davanın Kısa Arka Planı
2019’da New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’nde başlatılan dava, Halkbank’ın ABD’nin İran’a uyguladığı ekonomik yaptırımları dolaylı yollarla deldiği, kara para aklama ve dolandırıcılık gibi suçlamalarla karşı karşıya olduğu iddialarına dayanıyor. Savcılık, banka aracılığıyla İran’a ait kısıtlı fonların yasa dışı yöntemlerle aktarıldığını ileri sürdü.
Bankanın savunması bu süreçte “devlet bankası olarak dokunulmazlık” savunmasını kullanmış; ancak ABD’nin federal mahkemeleri ve temyiz aşamaları, Halkbank’ın bu savunmasını reddetti. En son olarak ABD Yüksek Mahkemesi de Halkbank’ın dava düşürme talebini incelenmeye değer bulmadı, böylece davanın devamına hukuki kapı bırakıldı.
3 Mart Tarihli Duruşma Neyi Kapsıyor?
3 Mart haftasında yapılacak duruşma, Halkbank’ın suçlamalara resmi yanıt vereceği/mahkemeye katılacağı süreç aşaması olarak görülüyor. Bankanın daha önceki duruşmalarda sürece katılım taleplerini sınırlı tutma çabaları mahkeme tarafından reddedilmiş ve bu nedenle bankanın mahkemeye çıkması gerekliliği doğmuştu.
Uluslararası ve Diplomatik Riskler
Halkbank davası, Türkiye – ABD ilişkilerinde uzun süredir sürdürülen bir diplomatik gerilim konusu. Bankanın bir devlet kuruluşu olması, yargı yetkisi ve dokunulmazlık savunmalarını gündeme getirirken, mahkemelerin çoğu aşamada bu savunmaları kabul etmemesi dava sürecinin devam etmesine yol açtı.
Ekonomik ve Finansal Etki Potansiyeli
Süreç, sadece hukuki boyutuyla değil, finansal piyasa tarafında da etkili olabilecek bir risk unsuru olarak takip ediliyor. Bankanın karşı karşıya kalabileceği olası ceza tutarının milyar dolar seviyelerine ulaşabileceği analizleri, bankanın sermaye yeterlilik oranları ve piyasa algısı açısından yatırımcı tarafında değerlendirilmesine yol açtı.
Halkbank’ın ABD’deki ceza davası, İran yaptırımlarını delmeye yönelik suçlamalarla 2019’da başlamış, savunma aşamasındaki dokunulmazlık iddiaları çeşitli yargı mercii kararlarıyla reddedilmiş ve dava süreci devam ediyor. Bankanın katılımı beklenen yeni duruşması 3 Mart’ta New York’ta görülecek. Dava, yalnızca hukuki değil diplomasi ve finans ilişkileri açısından da önemli bir risk kaynağı olmayı sürdürüyor.
