
BRENT 105 DOLAR, ABD 10 YILLIĞI %5,12: ALTIN 4.271 DOLARA İNDİ, BIST 13 BİNİ KAYBETTİ
Meta açıklaması: 24 Eylül 2026 küresel piyasa analizi. İran ile ABD arasındaki görüşmelerde ilerleme sağlanamaması Brent petrolü 105,11 dolara taşırken ABD 10 yıllık tahvil getirisi %5,12 ile finansal kriz sonrası zirvesini, 30 yıllık getiri %5,44 ile 2004’ten beri en yüksek seviyesini gördü. Wall Street’te Nasdaq %0,58, S&P 500 %0,30 düşerken spot altın 4.271 dolar, gümüş 63,29 dolar. Bitcoin 84 bin dolar bölgesinde. BIST 100 ise 13 bin puanın altına geriledi. Piyasanın yeni denklemi petrol, enflasyon ve tahvil arzının aynı anda sermaye maliyetini yukarı çekmesi.
24 Eylül Perşembe günü küresel piyasalarda artık sabah konuştuğumuz riskin gerçekleştiğini görüyoruz.
Petrol yükseliyor.
Tahvil faizi yükseliyor.
Dolar güçlü.
Altın düşüyor.
Teknoloji hisseleri düşüyor.
Bitcoin 87 bin dolar zirvesinden uzaklaşıyor.
BIST 100 13 bin puanı kaybetti.
Bu kombinasyon son derece önemli.
Çünkü piyasanın karşısında artık yalnız Fed yok.
Yalnız İran yok.
Yalnız petrol yok.
Dört ayrı baskı aynı anda çalışıyor:
güçlü ABD ekonomisi, yüksek enerji fiyatları, şahin merkez bankaları ve büyüyen tahvil arzı.
Bunların tamamı aynı yere çıkıyor:
Daha yüksek sermaye maliyeti.
⸻
WALL STREET AÇILDI: SATIŞ DEVAM EDİYOR
Dün ABD piyasaları:
S&P 500: 7.706,05 / -%0,75
Nasdaq Composite: 26.936,04 / -%1,13
Dow Jones: 51.511,59 / -%0,68
ile kapanmıştı.
Bugün satış ikinci güne taşındı.
Reuters’ın 09:48 New York ölçümünde:
Dow Jones: 51.303,23 / -%0,40
S&P 500: 7.681,99 / -%0,30
Nasdaq Composite: 26.778,64 / -%0,58. (Reuters)
S&P 500’de 11 sektörün altısı ekside.
Enerji sektörü ise petrol fiyatındaki yükseliş sayesinde yaklaşık %1 artıda.
VIX 15,7 ile bir haftanın zirvesine çıktı. (Reuters)
Burada henüz panik yok.
Fakat çok net bir yeniden fiyatlama var.
Yatırımcı hisse senedini terk etmiyor.
Hisse almak için daha yüksek getiri talep ediyor.
⸻
NASDAQ: AI HİKÂYESİ İLE %5,12 FAİZ KARŞI KARŞIYA
Teknoloji bugün S&P 500’ün en zayıf sektörlerinden biri.
Nvidia, Broadcom ve Micron %1’in üzerinde düşüyor.
Oracle yaklaşık %5,5 geriledi.
Buna karşılık Meta, Muse ekosistemine yönelik yeni Charm cihazını duyurmasının ardından yaklaşık %1,1 yükseliyor. (Reuters)
Bu ayrışma AI yatırım hikâyesinin yeni aşamasını gösteriyor.
Haftanın başında yatırımcı:
AI ne kadar büyüyecek?
sorusunu fiyatlıyordu.
Şimdi aynı yatırımcı ikinci hesabı yapıyor:
Bu büyümenin bugünkü değeri hangi faizle iskonto edilecek?
Bu fark çok önemli.
AI büyümesi devam edebilir.
Veri merkezi yatırımları artabilir.
CPU, GPU, bellek ve elektrik talebi patlayabilir.
Ama ABD devleti yatırımcıya %5’in üzerinde getiri sunuyorsa teknoloji şirketlerinin gelecekteki nakit akışları artık çok daha pahalı bir iskonto oranıyla hesaplanıyor.
The Wall Street Journal bugünkü küresel hareketin özellikle büyüme hisselerini vurduğuna dikkat çekiyor. Yüksek devlet tahvili getirileri hisse değerlemelerinin cazibesini azaltırken Nasdaq’ın baskısı diğer büyük endekslerden daha belirgin. (The Wall Street Journal)
⸻
GÜNÜN ANA FİYATI: ABD 10 YILLIĞI %5,12
ABD 10 yıllık Treasury getirisi bugün:
%5,12
seviyesine ulaştı.
Bu finansal kriz sonrasındaki en yüksek seviye.
30 yıllık Treasury:
%5,44
ile 2004’ten beri en yüksek seviyede. (Reuters)
Bir gün önce ABD Hazinesi’nin resmi kapanış eğrisinde:
2 yıl: %4,85
5 yıl: %4,99
7 yıl: %5,05
10 yıl: %5,11
20 yıl: %5,45
30 yıl: %5,40. (U.S. Department of the Treasury)
Bu eğri çok önemli.
Artık %5 yalnız 30 yıllık tahvilin hikâyesi değil.
ABD getiri eğrisinin büyük bölümü %5 bölgesine geldi.
⸻
FINANCIAL TIMES: ABD’NİN UZUN VADELİ BORÇLANMA MALİYETİ 2004’TEN BERİ EN YÜKSEK
Financial Times bugün ABD uzun vadeli borçlanma maliyetlerinin 2004’ten beri en yüksek seviyeye çıktığını manşetine taşıyor.
FT’nin vurgusu yalnız piyasa fiyatı değil.
Kamu maliyesi.
Tahvil faizi yükseldikçe ABD Hazinesi mevcut borçlarını giderek daha yüksek maliyetle çevirmek zorunda kalıyor. Bu da bütçe üzerindeki faiz yükünü büyütüyor. (Financial Times)
Burada potansiyel bir geri besleme mekanizması oluşuyor:
Yüksek faiz.
Daha yüksek faiz gideri.
Daha yüksek bütçe açığı.
Daha fazla tahvil ihracı.
Daha fazla arz.
Daha yüksek term primi.
Ve yeniden daha yüksek faiz.
Bu döngü Fed’in politika faizinden bağımsız biçimde uzun vadeli sermaye maliyetini yüksek tutabilir.
⸻
AXA: UZUN VADELİ FAİZİN YÜKSELMESİ İÇİN BÜTÜN MALZEMELER HAZIR
Reuters’a konuşan AXA Başekonomisti Gilles Moec’in bugünkü değerlendirmesi önemli.
Moec dört ayrı unsuru birlikte sayıyor:
yüksek enflasyon,
şahin merkez bankaları,
teknoloji sektörünün dev finansman ihtiyacı,
ABD borç patikasına ilişkin belirsizlik.
Bunlara bir de Ortadoğu jeopolitiği ekleniyor. (Reuters)
Bu, tahvil satışını yalnız Fed hikâyesi olmaktan çıkarıyor.
AI yatırımları bile artık tahvil piyasasının bir parçası.
⸻
AI PATLAMASI TAHVİL FAİZİNİ DE YUKARI İTEBİLİR
Bu nokta özellikle önemli.
Son iki yıldır AI yatırımlarını hisse senedi tarafından konuştuk.
Fakat AI altyapısı bedava değil.
Veri merkezi.
Çip.
Elektrik.
Şebeke.
Soğutma.
Arazi.
Fiber.
Bunların tamamı devasa sermaye gerektiriyor.
SoftBank bu hafta OpenAI yatırımını finanse etmek için 11 milyar dolarlık tahvil ihracı başlattı.
Reuters’a göre hyperscaler şirketlerinin 2026’daki borç ihracı şimdiden 200 milyar doların üzerine çıktı; bu rakam 2025’in iki katından fazla. (Reuters)
Burada ilginç bir paradoks var.
AI hisseleri ekonomik büyümeyi destekliyor.
Ama AI yatırımlarının finansmanı tahvil arzını artırıyor.
Tahvil arzı arttıkça sermayenin fiyatı yükselebiliyor.
Yani AI rallisi kendi finansman maliyetini de yukarı itebilir.
⸻
FED: EKİM FAİZ ARTIŞI OLASILIĞI %71
Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve güçlü ABD aktivitesi Fed beklentilerini hızla değiştirdi.
Reuters’ın Wall Street açılışı sırasındaki CME FedWatch ölçümünde ekim ayında en az 25 baz puan faiz artırımı olasılığı:
%71.
Bir gün önce:
yaklaşık %50. (Reuters)
New York Fed Başkanı John Williams da bu yıl yeniden faiz artırılmasının makul olduğunu söyledi. (Reuters)
Üstelik bugün açıklanan haftalık işsizlik başvuruları da geriledi.
Reuters bunu iş gücü piyasasının güçlendiğine yönelik yeni bir işaret olarak değerlendiriyor. (Reuters)
Yani Fed’in önündeki tablo:
güçlü büyüme,
dirençli istihdam,
yüksek petrol,
yüksek enflasyon riski.
Bu kombinasyon faiz indirimi tartışmasını tamamen geriye itti.
⸻
REEL FAİZ: ALTININ GERÇEK RAKİBİ
Nominal faiz tek başına yeterli değil.
Altın açısından esas fiyat reel faiz.
Son piyasa ölçümlerinde ABD 10 yıllık reel getirisi yaklaşık %2,8 bölgesine kadar yükseldi.
Bu 2008’den beri görülen en yüksek seviyelere yakın.
Bunun anlamı basit:
ABD devleti yatırımcıya yalnız %5 nominal getiri sunmuyor.
Enflasyonun üzerinde yaklaşık %2,8 gerçek getiri sunuyor.
Altın faiz ödemiyor.
Bitcoin faiz ödemiyor.
Nasdaq ise gelecekteki kârları satıyor.
Dolayısıyla üç varlık da aynı risksiz getiriyle farklı biçimlerde rekabet ediyor.
⸻
ALTIN: 4.271,16 DOLAR
Altın bu sabahki 4.260 dolar diplerinden sınırlı toparlandı ancak baskı devam ediyor.
Reuters’ın 09:35 New York / 13:35 GMT ölçümünde:
Spot altın: 4.271,16 dolar / -%0,4
Aralık vadeli altın: 4.306 dolar / -%0,3. (Reuters)
Altın seans içinde 16 Eylül’den beri en düşük seviyesini gördü.
Burada çok önemli bir fiyatlama var.
İran savaşı devam ediyor.
Brent 105 dolar.
Hürmüz riski devam ediyor.
Normal koşullarda bu tablo altına destek verir.
Ama vermiyor.
Çünkü piyasa petrol yükselişini şu zincir üzerinden okuyor:
Petrol ↑
Enflasyon ↑
Fed faizi ↑
Tahvil getirisi ↑
Dolar ↑
Altın ↓
Bu nedenle bugün petrol ile altın arasındaki klasik jeopolitik korelasyon çalışmıyor.
⸻
SAXO BANK: 4.235 DOLAR KRİTİK
Saxo Bank emtia stratejisi başkanı Ole Hansen’in bugün verdiği teknik eşik önemli.
Altında son destek:
4.235 dolar.
Bu seviyenin kırılması halinde daha derin bir düzeltme ve haziran-temmuz dönemindeki yaklaşık:
4.000 dolar
bölgesinin yeniden gündeme gelmesi mümkün. (Reuters)
Dolayısıyla altında kısa vadeli harita:
4.235: kritik savunma.
4.200: psikolojik destek.
4.000: daha büyük düzeltmede ana bölge.
Yukarıda:
4.300
artık ilk direnç.
Ardından:
4.350–4.400.
⸻
GÜMÜŞ: 63,29 DOLAR
Gümüşte satış altından daha sert.
Reuters’ın aynı ölçümünde:
Spot gümüş: 63,29 dolar / -%1,8
Platin: 1.746,44 dolar / -%0,2
Paladyum: 1.266,40 dolar / +%0,5. (Reuters)
Gümüş açısından 63 dolar artık önemli kısa vadeli eşik.
Uzun vadeli sanayi talebi hikâyesi değişmiş değil.
AI veri merkezleri, elektrifikasyon ve güneş enerjisi fiziksel talebi destekliyor.
Fakat bugün fiyatı belirleyen faktör sanayi talebi değil.
Dolar ve reel faiz.
⸻
PETROL: SABAH 102 DOLAR, ŞİMDİ 105,11 DOLAR
Bugünün en hızlı değişen fiyatı petrol.
Sabah Brent 102 dolar civarındaydı.
Reuters’ın 13:20 GMT ölçümünde:
Brent: 105,11 dolar / +%2
WTI: 93,64 dolar / +%1,6.
Brent gün içinde:
106,50 dolar
seviyesine kadar çıktı. (Reuters)
Dolayısıyla sabahki 102 dolar rakamı artık güncel değil.
⸻
PETROL NEDEN YÜKSELİYOR?
ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşmelerde somut ilerleme yok.
Tahran, Washington’ın barış önerilerine verdiği yanıtı inceliyor.
İran’ın talepleri arasında:
ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması
ve
Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması
bulunuyor. (Reuters)
İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian ise Hürmüz’de seyrüsefer serbestisinin ABD ablukası ve yaptırımları devam ettiği sürece normale dönmeyeceğini söyledi. (Reuters)
Bu nedenle petrol piyasası sabah fiyatladığı diplomasi iyimserliğinin bir bölümünü geri alıyor.
⸻
ABD DİZEL İHRACAT YASAĞI: BEYAZ SARAY YALANLADI AMA RİSK BİTMEDİ
Petrol piyasasındaki ikinci konu ABD dizel ihracatı.
ABD’nin 90 günlük dizel ihracat yasağı hazırladığına ilişkin haberler Avrupa’da ürün fiyatlarını rekor seviyelere taşımıştı.
Ancak Beyaz Saray yetkilisi bu iddiayı yalanladı. (Reuters)
Avrupa Komisyonu ise böyle bir kararın hem Avrupa hem ABD açısından olumsuz sonuç yaratabileceğini açıkladı.
Bu önemli.
Çünkü enerji krizinin merkezi yalnız ham petrol değil.
Rafine ürün.
Dizel.
Jet yakıtı.
Nakliye.
Rafineri kapasitesi.
Bu nedenle Brent 105 dolar olsa bile nihai enerji maliyetinin yönünü yalnız Brent belirlemiyor.
⸻
FT: HÜRMÜZ’Ü BYPASS ETMEK İÇİN 10 MİLYAR DOLARLIK YENİ PLAN
Financial Times ABD’nin Körfez ülkeleriyle Hürmüz Boğazı’nı bypass edecek enerji altyapısına yönelik 10 milyar dolarlık yeni yatırım girişimi üzerinde çalıştığını bildiriyor.
Planın ileride 50 milyar doların üzerine çıkabilecek daha geniş bir yatırım platformuna dönüşmesi düşünülüyor. (Financial Times)
Bu son derece önemli bir yapısal gelişme.
Çünkü piyasa artık Hürmüz riskini yalnız askeri veya diplomatik bir sorun olarak görmüyor.
Altyapı problemi olarak çözmeye çalışıyor.
Yeni boru hatları ve alternatif ihracat rotaları İran’ın boğaz üzerindeki stratejik kaldıraç gücünü uzun vadede azaltabilir.
Fakat bu projeler bugünün petrol fiyatını çözmez.
Bu nedenle kısa vadede 105 dolar Brent ile yaşamaya devam ediyoruz.
⸻
DOLAR: GÜÇLÜ KALMAYA DEVAM EDİYOR
Dolar endeksi iki aylık zirve bölgesinde.
Euro yaklaşık:
1,137–1,14 dolar
bölgesinde.
Dolar/yen ise yaklaşık:
158 civarında.
Doların desteği artık üçlü:
yüksek ABD faizi,
yüksek reel faiz,
riskten kaçış.
Bu nedenle doların güçlenmesi yalnız altını değil gelişen ülke varlıklarını da baskılıyor.
USD/JPY’de 160 seviyesi Japon müdahale riski açısından kritik olmaya devam ediyor.
⸻
JAPONYA: %3’ÜN ÜZERİNDE 10 YILLIK
Bugünkü küresel tahvil satışının önemli taraflarından biri Japonya.
Japon 10 yıllık devlet tahvili getirisi Asya seansında 30 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Reuters bunu küresel tahvil satışının artık ABD’den diğer büyük piyasalara yayıldığının önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriyor. (Reuters)
Bu hareket ABD açısından da önemli.
Japon yatırımcıların kendi ülkelerinde daha yüksek getiri bulması, yabancı tahvillere ayıracakları sermayenin fırsat maliyetini değiştiriyor.
Dolayısıyla Japon faizindeki yükseliş uzun vadede Treasury talebi açısından izlenmesi gereken ikinci bir risk.
⸻
AVRUPA: ALMANYA FAİZİ 17 YILIN ZİRVESİNDE
Tahvil satışı Avrupa’ya da yayıldı.
Almanya 10 yıllık Bund getirisi:
%3,575
ile 17 yıldan uzun sürenin en yüksek seviyesine çıktı. (SquawkNews)
Fransa ile Almanya arasındaki faiz farkı ise Reuters’a göre Mario Draghi’nin 2012’deki “whatever it takes” konuşmasından beri en geniş seviyeye ulaştı. (Reuters)
Bu önemli.
Çünkü küresel tahvil hikâyesi artık yalnız:
“Fed ne yapacak?”
sorusundan ibaret değil.
Avrupa’nın enerji şoku.
Fransa’nın mali riski.
ABD’nin bütçe açığı.
Japonya’nın normalleşen faizi.
AI sektörünün dev finansman ihtiyacı.
Hepsi aynı anda tahvil arz-talep dengesine giriyor.
⸻
ASYA: JAPONYA POZİTİF AYRIŞTI AMA TAHVİL RİSKİ BÜYÜDÜ
Asya piyasaları ABD’deki önceki satış ve küresel faiz yükselişinin baskısıyla güne temkinli başladı.
Japonya’nın tatil dönüşündeki hisse performansı önceki Nasdaq rallisinin bir bölümünü gecikmeli fiyatlarken, Japon tahvil piyasasındaki sert hareket daha önemli sinyal verdi.
Küresel yatırımcı açısından bugün Asya’dan gelen mesaj hisse fiyatından çok faiz fiyatında.
Dünyanın en büyük tasarruf havuzlarından biri artık daha yüksek yerel getiri sunuyor.
Bu, küresel sermaye akışlarının yapısını değiştirebilecek bir gelişme.
⸻
BITCOIN: 84 BİN DOLAR SINAVI
Bitcoin haftanın başında:
87.359 dolar
ile sekiz ayın zirvesine ulaşmıştı. (Barron’s)
Bugünkü farklı fiyat kaynakları Bitcoin’i yaklaşık:
83.500–84.500 dolar
bandında gösteriyor. (Borsamatik)
Dolayısıyla Bitcoin zirveden yaklaşık %3–4 geri çekilmiş durumda.
Bu hareket son birkaç gündür vurguladığımız korelasyonu destekliyor.
Bitcoin kısa vadede altın gibi değil.
Nasdaq gibi davranıyor.
Tahvil faizi yükselince:
Nasdaq düşüyor.
Bitcoin zayıflıyor.
Altın ise farklı bir kanaldan, reel faiz ve dolar üzerinden düşüyor.
Aynı sonuç.
Farklı mekanizma.
Bitcoin için:
87.500 dolar momentumun geri döndüğü bölge.
82.000 dolar ilk önemli destek.
80.000 dolar son rallinin yapısının test edildiği alan.
⸻
BIST 100: 13 BİN KIRILDI
BIST tarafında sabahki satış giderek derinleşti.
Dünkü kapanış:
13.251,85.
Bugünkü açılış:
yaklaşık 13.172.
13:26’da:
13.007,86 / -%1,84.
15:25 gecikmeli veride:
12.948,73 / -%2,29.
Gün içi düşük:
12.933,98.
Gün içi yüksek:
13.250,58. (Mynet Finans)
Yani sabah raporundaki 13.143 artık eski.
13 bin desteği de kırıldı.
Bu teknik olarak önemli.
Ama hareketin makro tarafı daha önemli.
⸻
BIST NEDEN KÜRESELDEN DAHA SERT DÜŞÜYOR?
Türkiye aynı anda iki baskıyı yaşıyor.
Birincisi dışarıdan geliyor.
Brent 105 dolar.
ABD 10 yıllığı %5,12.
Dolar güçlü.
Küresel hisseler zayıf.
Bu kombinasyon enerji ithalatçısı ve dış finansmana ihtiyaç duyan Türkiye için olumlu değil.
İkinci baskı içeride.
Fon piyasasındaki likidite krizinin etkileri henüz tamamen çözülmüş değil.
Borsa İstanbul BIST 100’ün dörtte birinden fazlasını değiştirecek.
Reuters’a göre bu son altı yılın en büyük endeks revizyonu. 131 fonun tasfiye süreci ve yeni likidite düzenlemeleri piyasanın yapısal normalleşme sürecinin devam ettiğini gösteriyor. (Reuters)
Bu nedenle BIST’te bugün 13 binin kırılması yalnız teknik hareket olarak okunmamalı.
Dışarıdaki tahvil şoku içerideki likidite kırılganlığına çarpıyor.
⸻
BIST’TE KRİTİK BÖLGE ARTIK 12.900
Gün içi dip:
12.933,98.
Haftalık dip:
12.895,81.
Aylık dip:
12.817,01. (Mynet Finans)
Dolayısıyla aşağıdaki harita çok net:
12.900: ilk kritik bölge.
12.817: aylık dip.
12.700–12.750: aşağı kırılmada sonraki alan.
Yukarıda:
13.000 artık ilk direnç.
Ardından:
13.150
ve
13.250.
BIST’in sağlıklı toparlanması için yalnız endeksin 13 bin üzerine dönmesi yeterli değil.
Bankaların, holdinglerin ve yüksek likiditeli BIST 30 hisselerinin yükselişe katılması gerekiyor.
⸻
FT FULL THROTTLE | 24 EYLÜL ABD AÇILIŞI PİYASA EKRANI
Gösterge Son teyitli durum
Dow Jones 51.303 / -%0,40
S&P 500 7.682 / -%0,30
Nasdaq 26.779 / -%0,58
VIX 15,7 / bir haftanın zirvesi
ABD 2Y son resmi %4,85
ABD 5Y son resmi %4,99
ABD 10Y gün içi %5,12
ABD 30Y gün içi %5,44
ABD 10Y reel ~%2,8 bölgesi
DXY iki aylık zirve bölgesi
EUR/USD ~1,137–1,14
USD/JPY ~158
Altın 4.271,16 $ / -%0,4
Gümüş 63,29 $ / -%1,8
Brent 105,11 $ / +%2
Brent gün içi zirve 106,50 $
WTI 93,64 $ / +%1,6
Bitcoin ~83.500–84.500 $
Almanya 10Y %3,575 / 17 yılın zirvesi
BIST 100 12.948,73 / -%2,29 — 15:25 gecikmeli
ABD Hazine tahvillerinin 23 Eylül resmi kapanış eğrisi doğrudan ABD Hazinesi verisidir. Gün içindeki %5,12 ve %5,44 seviyeleri ise Reuters’ın 24 Eylül piyasa ölçümüdür. (Reuters)
⸻
KISA SENARYO MATRİSİ
Kritik eşik Piyasa mesajı
ABD 10Y >%5,15 Tahvil satışı yeni aşamaya geçer
ABD 10Y <%5,00 Riskli varlıklarda ilk ciddi rahatlama
ABD 30Y >%5,50 ABD mali risk/term primi tartışması büyür
Brent >105 $ kalıcı Enflasyon-Fed-faiz zinciri sertleşir
Brent >110 $ Yeni enerji şoku rejimi
Brent <100 $ Diplomasi ve arz normalleşmesi
Altın <4.235 $ 4.200 ve ardından 4.000 riski
Altın >4.300 $ İlk toparlanma
Gümüş <63 $ 60–61 dolar bölgesi gündeme gelir
Bitcoin <82.000 $ Tahvil şoku kriptoya daha güçlü yayılır
Bitcoin >87.500 $ Risk iştahı yeniden kontrolü alır
USD/JPY >160 Japon müdahale riski keskinleşir
BIST <12.900 12.817 aylık dip testi
BIST >13.000 İlk rahatlama
BIST >13.250 Gün içi satış yapısı bozulur
NET SONUÇ | PETROL ARTIK ALTINI YÜKSELTMİYOR; TAHVİLİ DÜŞÜRÜYOR
Bugünkü piyasanın bana göre en önemli fiyat ilişkisi bu.
Brent 105 dolar.
İran savaşı devam ediyor.
Hürmüz normalleşmiş değil.
Jeopolitik risk yüksek.
Ama altın yükselmiyor.
4.271 dolara düşüyor.
Bunun nedeni altının güvenli liman özelliğini kaybetmesi değil.
Petrol şokunun piyasa tarafından farklı bir kanaldan fiyatlanması.
Petrol 105 dolara çıkıyor.
Enflasyon beklentisi yükseliyor.
Fed’in ekim ayında yeniden faiz artırma olasılığı %71’e çıkıyor.
Tahvil satılıyor.
10 yıllık faiz %5,12 oluyor.
Dolar güçleniyor.
Ve altın düşüyor.
Yani bugün:
PETROL ↑ → FED ↑ → TAHVİL FAİZİ ↑ → DOLAR ↑ → ALTIN ↓
zinciri çalışıyor.
Fakat hikâyenin ikinci ayağı daha büyük.
Tahvil faizinin yükselişi yalnız Fed’den kaynaklanmıyor.
FT bugün ABD’nin uzun vadeli borçlanma maliyetinin 2004’ten beri en yüksek seviyeye ulaştığını vurguluyor. (Financial Times)
AXA dört ayrı yapısal baskı sayıyor:
enflasyon,
şahin merkez bankaları,
AI sektörünün finansman ihtiyacı,
ABD kamu borcu. (Reuters)
Bunların üzerine İran ve petrol geliyor.
Bu nedenle %5,12’lik 10 yıllık faiz artık yalnız “Fed faizi artıracak” fiyatı değil.
Sermaye kıtlığının fiyatı.
Ve bunun etkisini bütün varlıklarda görüyoruz.
Nasdaq iki gün önce rekor kırıyordu.
Bugün düşüyor.
Bitcoin 87.359 dolardaydı.
84 bin dolar bölgesine geldi.
Altın 4.400 doların üzerindeydi.
4.271 dolar.
BIST 13.500 bölgesindeydi.
Bugün 13 binin altında.
Üstelik AI hikâyesinin kendisi bile bu yeni denklemin içinde.
SoftBank OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar tahvil çıkarıyor.
Hyperscaler’ların 2026 tahvil ihracı 200 milyar doları aşmış durumda. (Reuters)
AI daha fazla veri merkezi istiyor.
Daha fazla veri merkezi daha fazla elektrik istiyor.
Daha fazla altyapı daha fazla sermaye istiyor.
Daha fazla sermaye talebi tahvil piyasasında diğer borçlularla rekabet ediyor.
Bu nedenle AI patlamasının paradoksu şu olabilir:
AI şirketlerinin kârını büyütürken, dünyanın sermaye maliyetini de yükseltebilir.
BIST açısından ise denklem daha sert.
Türkiye petrol ithalatçısı.
Brent 105 dolar.
Türkiye dış finansmana ihtiyaç duyuyor.
ABD tahvili %5,12.
Ve içeride fon likidite krizi henüz tamamen çözülmüş değil.
Bu üçü aynı anda çalışınca BIST’in küresel endekslerden daha sert düşmesi şaşırtıcı değil.
Bugün benim ekranımda artık dört rakam var:
ABD 10Y: %5,12
Brent: 105 dolar
Altın: 4.271 dolar
BIST: 12.949
Bu dört fiyatın ortak mesajı aynı:
Dünyada para pahalılaşıyor.
Ve para pahalılaştığında yalnız kötü şirketler düşmez.
İyi şirketlerin bile ne kadar iyi olduğunu yeniden hesaplamak gerekir.