Çin’de Hisse Senedi Avcısı “Ulusal Takım” Devrede

The Wall Street Journal’ın haberine göre Çin yönetimi, yapay zeka odaklı hisse senedi rallisinin kontrolden çıkmasını engellemek için devlet bağlantılı yatırımcılardan oluşan ve piyasa aktörleri tarafından “Ulusal Takım” olarak adlandırılan yapıyı yeniden devreye aldı. Gazete, bu grubun “piyasa yükselişini soğutmak amacıyla satış tarafında aktif rol oynadığını” yazdı.

WSJ’ye göre “Ulusal Takım” on yılı aşkın süredir Çin borsasında faaliyet gösteriyor ve genellikle borsa yatırım fonlarını (ETF) alarak piyasayı destekliyor. Ancak bu kez mekanizma tersine çalışıyor. AI hisselerindeki sert yükselişin ardından grup, fiyatları dengelemek için satış yönünde pozisyon aldı.

Gazete, grubun daha önce 2015’teki büyük piyasa çöküşünde fiyatları desteklemek amacıyla müdahale ettiğini, Nisan 2025’te ABD’nin “Liberation Day” tarifelerinin ardından yaşanan küresel satış dalgasında da endeks fonları alarak piyasaya destek verdiğini hatırlattı. Bu tarihsel örnek, Çin’in piyasa istikrarını yalnızca düşüş dönemlerinde değil, aşırı yükselişlerde de yönetmeye çalıştığını gösteriyor.

CSI 300 endeksi son bir yılda yüzde 20’den fazla yükseldi. Ocak ayında Çin anakarasındaki borsalarda işlem hacmi rekor seviyeye ulaştı. Ancak Goldman Sachs verilerine göre Ocak ayının ikinci yarısında Çin odaklı ETF’lerden yaklaşık 110 milyar dolarlık çıkış yaşandı. WSJ, bu çıkışın “Ulusal Takım’ın satış yaptığına işaret ettiğini” aktardı.

Morgan Stanley analistleri ise grubun satışlarının piyasa ivmesini sınırladığını ancak ralliyi tamamen durdurmadığını belirtti. Yani müdahale, sert bir fren değil; kontrollü bir yavaşlama niteliğinde.

Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu Başkanı Wu Qing geçen ay yaptığı konuşmada “sert piyasa dalgalanmalarının önlenmesi ve uzun vadeli, rasyonel yatırımların teşvik edilmesi gerektiğini” vurguladı. Bu açıklama, müdahalenin regülasyon perspektifini ortaya koyuyor: Amaç fiyatı bastırmak değil, volatiliteyi yönetmek.

Piyasa yapısı Çin’de bu tür müdahaleleri daha anlamlı kılıyor. Hanehalkı varlıklarının yalnızca yüzde 11’i hisse senetlerinde; ABD’de bu oran yüzde 32. Günlük işlemlerin yaklaşık yüzde 60’ı bireysel yatırımcılar tarafından gerçekleştiriliyor. Bu yüksek perakende katılım oranı, aşırı iyimserlik dönemlerinde fiyat hareketlerini hızlandırabiliyor.

“Ulusal Takım”ın çekirdek üyeleri arasında Çin’in egemen varlık fonuna bağlı Central Huijin Investment birimi bulunuyor. China Securities Finance, bazı büyük emeklilik fonları, devlet destekli varlık yönetim şirketleri ve aracı kurumlar da grubun parçası. 2025’in üçüncü çeyreği itibarıyla grubun Çin A-hisselerinde yaklaşık 6 trilyon yuan (870 milyar dolar) pozisyonu bulunuyor. Bu tutar toplam piyasa değerinin yaklaşık yüzde 6’sına denk geliyor.

Bazı küresel yatırımcılar devlet müdahalesi nedeniyle Çin piyasasına temkinli yaklaşırken, bazı fon yöneticileri geniş endeks ETF’lerine yapılan müdahalelerin bireysel hisse seçimini engellemediğini savunuyor.

Makro okuma net: Pekin, AI temalı rallinin spekülatif balona dönüşmesini istemiyor. Çin yönetimi için finansal istikrar, büyüme kadar kritik. ABD’de piyasa kendi dinamikleriyle fiyat keşfi yaparken, Çin modelinde devlet gerektiğinde “dengeleyici oyuncu” rolüne giriyor.

Sonuç olarak WSJ’nin aktardığı bu gelişme, Çin piyasalarında devlet müdahalesinin yalnızca kriz anlarında değil, aşırı yükseliş dönemlerinde de devreye girdiğini gösteriyor. AI rallisi sürüyor; ancak Pekin, hızın kontrolünü elinde tutmak istiyor.