17 Eylül 2026 — 21:54 Güncellemesi

FED ARTIRDI, PİYASA RAHATLADI: WALL STREET RALLİSİ HIZLANDI, TÜRKİYE 300 MİLYAR TL’LİK LİKİDİTE KALKANI AÇTI

https://t.me/+HkFBwkYfFzI4ODg0

Günün son bölümünde fiyatlama daha da belirginleşti. Fed’in üç yılı aşkın süreden sonraki ilk faiz artırımının ardından ABD 10 yıllık getirisi gerilerken petrol gevşedi ve Wall Street’te teknoloji öncülüğündeki yükseliş hızlandı. Türkiye’de ise fon likiditesi sorununa karşı TCMB repo fonlamasını 300 milyar TL’ye çıkardı, bankaların bankalararası borçlanma limitleri 10 katına yükseltildi ve kaldıraçlı pay işlemlerindeki asgari özkaynak oranı geçici olarak %35’ten %20’ye indirildi. BIST 100 günü %2,95 artışla 13.509,76, bankacılık endeksi ise %8,88 yükselişle tamamladı. (Reuters)

1. GÜNÜN EN ÖNEMLİ YENİ BİLGİSİ: TÜRKİYE’DE MÜDAHALENİN BOYUTU

Günün erken saatlerinde bildiğimiz şey, Finansal İstikrar Komitesi’nin fonlardaki problemin geçici ve yönetilebilir olduğu yönündeki değerlendirmesiydi.

Akşam Reuters ayrıntıları yayımladı.

TCMB repo fonlaması: 300 milyar TL.

Bankaların bankalararası piyasadaki borçlanma limitleri: 10 kat artırıldı.

Kredili pay işlemlerinde asgari özkaynak oranı: %35 → %20.

BDDK ayrıca borsada işlem gören bankaların hisse geri alımlarının sermaye yeterliliği hesaplamasında geçici esneklik sağladı. (Reuters)

Bunlar küçük teknik düzenlemeler değil.

Piyasanın yaşadığı problemin merkezinde:

fon çıkışı → nakit ihtiyacı → teminat → zorunlu satış → daha düşük fiyat → yeni teminat ihtiyacı

zinciri vardı.

Alınan önlemlerin hemen tamamı doğrudan bu zincirin finansman ve teminat tarafına müdahale ediyor.

Bu nedenle bugünkü BIST toparlanmasını yalnız “dipten alım” diye okumak eksik kalır.

PİYASAYA LİKİDİTE KALKANI AÇILDI.

2. 891 MİLYAR TL’LİK FON DOSYASI

Reuters’ın doğrudan bilgi sahibi kaynağa dayandırdığı yeni rakam daha da dikkat çekici.

TEFAS’ta işlemleri durdurulan ve tasfiye sürecine alınan fonların toplam portföy büyüklüğü:

891 MİLYAR TL — 21,4 MİLYAR DOLAR

Yaklaşık yatırımcı sayısı:

353.000.

Söz konusu fonlar yedi portföy yönetim şirketi tarafından yönetiliyor; Reuters bunlar arasında Tera Portföy, Pusula Portföy ve Hedef Portföy’ü de sayıyor. (Reuters)

Burada önemli bir ayrım yapalım:

891 milyar TL kayıp değil.

891 milyar TL sorunlu varlık da değil.

Bu, alınan düzenleyici kararların kapsadığı fonların toplam portföy büyüklüğü.

Dolayısıyla rakamı “891 milyar TL’lik zarar” şeklinde kullanmak yanlış olur.

3. BIST KAPANIŞINI SON KEZ ÇAPRAZ KONTROL ETTİM

Burada veri sağlayıcıları arasında bir uyumsuzluk çıktı.

Bloomberg HT piyasa özetinde 13.530,38 / +%3,11 yazıyor. Buna karşılık hem Anadolu Ajansı hem CNBC-e:

13.509,76 / +%2,95

kapanışını veriyor.

CNBC-e aynı zamanda önceki kapanışı 13.122,58, açılışı 12.948,83, gün içi düşüğü 12.912,55, yükseği 13.580,72 olarak gösteriyor. AA da kapanış ve günlük değişimi aynı şekilde teyit ediyor. Bu nedenle nihai raporda iki bağımsız kaynağın uyuştuğu 13.509,76 rakamını kullanıyorum; çelişkili Bloomberg HT kapanışını dışarıda bırakıyorum. (Bloomberght)

Kesin sektör kapanışları:

BIST 100 +%2,95

XBANK +%8,88

Holding +%0,64

Finansal kiralama/faktoring -%9,28

Toplam işlem hacmi:

266,5 milyar TL. (Anadolu Ajansı)

Bu, bugün için en güçlü BIST sinyalini değiştirmiyor:

Bankalar endeksten yaklaşık 6 puan daha iyi performans gösterdi.

4. WALL STREET RALLİSİ AKŞAM İLERLEDİKÇE GÜÇLENDİ

Önceki güncellemede ABD’de:

Dow +%0,52

S&P 500 +%0,96

Nasdaq +%1,48

seviyelerini kullanmıştık.

Reuters’ın daha yeni ölçümünde:

Dow +%0,71 → 51.828,44

S&P 500 +%1,13 → 7.636,93

Nasdaq +%1,62 → 26.399,68

oldu. (Reuters)

Bunlar henüz kesin kapanış değil; ABD seansı devam ediyor.

Fakat yön artık oldukça açık.

Teknoloji S&P 500 sektörleri arasında lider durumda. VIX de bir haftadan uzun sürenin en düşük seviyesini gördü. (Reuters)

Dolayısıyla Fed sonrasındaki ilk büyük piyasa reaksiyonu:

Fed ↑
Petrol ↓
Treasury yield ↓
VIX ↓
Nasdaq ↑

şeklinde oluşuyor.

Bu önemli.

Piyasa Fed’in faiz artırımından çok, petrolün aşağı gelmesiyle Fed’in ne kadar daha artırmak zorunda kalacağını fiyatlıyor.

5. FED İLE PİYASA ARASINDAKİ MAKAS BUGÜNÜN EN ÖNEMLİ GLOBAL TRADE’İ

Fed’in projeksiyonu:

2026’da bir artırım daha.

Piyasanın ekim toplantısında yeni 25 baz puanlık artırım fiyatlaması:

%53,1.

Bir hafta önce:

%27,2. (Reuters)

Daha geniş vadede ayrışma daha büyük.

Reuters’a göre piyasa 2027 sonuna kadar yaklaşık üç ilave artırım fiyatlarken Fed’in kendi patikası çok daha yumuşak. (Reuters)

Buradan önümüzdeki haftaların çok önemli bir relatif değer kurulumu çıkıyor:

Fed haklıysa:

Tahvil faizleri aşağı, dolar aşağı, duration hisseleri ve altın yukarı.

Piyasa haklıysa:

2 yıllık yeniden yukarı, DXY 100 üzerinde kalıcı, EUR/USD aşağı ve yüksek çarpanlı hisselerde baskı.

Bugünkü fiyatlama ilk senaryoya doğru küçük bir hareket.

6. ABD 10 YILLIĞI %5’İN ALTINA GERİ DÖNDÜ

Reuters’ın son global ölçümünde ABD 10 yıllık:

%4,949

seviyesinde.

Günlük gerileme:

5,53 baz puan. (Reuters)

Almanya 10 yıllığı:

%3,476.

İngiltere 10 yıllığı:

%5,226. (Reuters)

Buradaki fiyat hareketini küçümsememek gerekiyor.

Dün Fed faiz artırdı.

Bugün uzun vadeli tahvil faizi düştü.

Bu, tahvil piyasasının en azından şimdilik Fed’in enflasyonla mücadele kararlılığını:

uzun dönem enflasyon primi açısından olumlu

okuduğunu gösteriyor.

7. ALTINDA 4.360 DOLAR TESTİ

Son güvenilir Reuters ölçümü:

Spot altın 4.361,71 dolar / +%2,34. (Reuters)

Bugünkü kombinasyon altın açısından neredeyse ideal:

petrol ↓

US10Y ↓

DXY ↓

ve jeopolitik risk hâlâ yüksek.

Bu nedenle sabah 4.300 çevresinde başlayan hareket 4.360 doların üzerine taşındı.

Teknik harita artık:

4.400: ilk büyük kırılma.

4.450–4.500: momentum bölgesi.

4.300: ilk destek.

4.260: kısa vadeli tezin bozulmaya başladığı alan.

Fakat burada en dikkat çekici durum hâlâ değişmedi:

Son resmi 10 yıllık TIPS reel faizi %2,68 civarında olmasına rağmen altın rekor bölgesine yakın.

Altının fiyat fonksiyonunda reel faizin tek başına açıklayıcılığı belirgin biçimde azalmış durumda.

8. PETROL: FED’DEN BİLE DAHA ÖNEMLİ HALE GELDİ

Reuters’ın gün içindeki teyitli ölçümünde Brent:

103,70 dolar / -%2,1.

Petrol bir haftanın en düşük seviyesini test ettikten sonra kayıplarının bir kısmını geri aldı. (Reuters)

Suudi Arabistan’ın Umman üzerinden ek petrol sevkiyatına başlaması arz endişesini azalttı.

Ancak Orta Doğu’daki jeopolitik risk ortadan kalkmış değil. Reuters da petrolün dipten toparlanmasını devam eden arz kesintisi riskleriyle ilişkilendiriyor. (Reuters)

Bu nedenle Brent’te artık iki rejim var:

100 dolar altı: enflasyon rahatlaması hızlanır.

108–110 dolar üzeri: arz riski yeniden piyasanın tamamını yönetmeye başlar.

Şimdilik piyasa ilk senaryoya doğru hareket ediyor.

9. FX MASASI — 21:54

DXY:

100,07 / -%0,2.

Ama dolar hâlâ bir hafta öncesine göre yaklaşık:

+%1,4. (Reuters)

Dolayısıyla bugünkü hareket dolar trendinin kırılması değil.

Fed sonrası pozisyon düzeltmesi.

EUR/USD — 1,1494

Gün içi dip:

1,1456.

Bugün:

+%0,3. (Reuters)

Harita:

1,1450: ana destek.

1,1550: ilk USD-zayıflama teyidi.

1,1600: momentum değişimi.

1,1700: mevcut dolar trendinin ciddi bozulması.

Petrolün düşmesi euro açısından önemli bir terms-of-trade desteği.

GBP/USD — 1,3373

BoE:

%3,75’te bıraktı.

Oy:

6–3.

Üç üye %4 istedi. (Reuters)

Sterlin buna rağmen:

1,3373 / -%0,1. (Reuters)

Buradaki ilginç durum şu:

BoE’nin söylemi önceki toplantılara göre şahinleşiyor.

Ama tahvil satışlarının durdurulması finansal koşulları rahatlatıyor.

Bu nedenle GBP/USD yerine EUR/GBP önümüzdeki günlerde BoE-ECB relatif para politikası için daha temiz bir gösterge olabilir.

10. JAPONYA: YARININ ASIL OLAYI

USD/JPY:

155,72 / yaklaşık -%0,4. (Reuters)

Yarın BOJ’un faizi 31 yılın en yüksek seviyesine yükseltmesi bekleniyor.

Fakat positioning tarafında çok önemli bir gelişme var.

Son CFTC verilerinde spekülatörler yen tarafında şubat ayından beri ilk kez net longa geçti. (Reuters)

Bu, yarınki toplantının asimetrisini değiştiriyor.

Eskiden BOJ şahinliği büyük short squeeze yaratabilirdi.

Şimdi piyasa zaten önemli miktarda JPY-long taşıyor.

Dolayısıyla:

Şahin Ueda → USD/JPY 154 → 152,9

ama

beklentiyi karşılayamayan Ueda → long-JPY pozisyon çözülmesi → 157–158

senaryosunu özellikle ciddiye alıyorum.

Bu gece global FX masasındaki en önemli event trade budur.

11. BITCOIN: RİSK-ON’A TAM OLARAK KATILMIYOR

Reuters’ın son teyitli Bitcoin fiyatı:

76.081 dolar.

Günlük hareket sınırlı. (Reuters)

Nasdaq %1,6 yükselirken Bitcoin’in 76 bin dolar çevresinde kalması dikkat çekici.

Bu nedenle:

79.000 üzeri: risk-on teyidi.

74.000 altı: kriptoya özgü zayıflığın sürdüğü sinyali.

Bitcoin şu anda Nasdaq’ın yüksek beta versiyonu gibi davranmıyor.

Bu divergence izlenmeli.

12. TÜRKİYE’DE ARTIK İZLEYECEĞİM DÖRT RAKAM

BIST için yarın:

13.580

Bugünkü gün içi zirve.

13.875–14.000

Eski yapının yeniden kazanılması.

13.300–13.400

Bugünkü kırılmanın korunması gereken alan.

12.912–12.817

Panik bölgesi.

Ama fiyat kadar önemli bir başka gösterge var:

XBANK / XU100.

Bugün:

XBANK +%8,88

BIST +%2,95.

Bankalar lider kalırsa sistemik risk fiyatlamasının geri çekildiğini gösterir.

Bankalar yeniden negatif ayrışmaya başlarsa fon stresinin finansal sisteme bulaşma endişesi geri geliyor demektir.

13. TRADE HARİTASINDA GECE İÇİN 10 KRİTİK KURULUM

1 — USD/JPY short / event hedge: 155,7 çevresi; şahin BOJ’da 154 ve 152,9. 157 üzeri invalidasyon. Ufuk: yarın.

2 — USD/JPY upside reversal: yalnız 157 üzeri; BOJ beklentiyi karşılamazsa 158–160. 155 altı bozar.

3 — EUR/USD tactical long: 1,149; hedef 1,155–1,160. 1,145 altı bozar. Katalizör: US yields.

4 — Gold trend-long watch: 4.362; 4.400 kırılırsa 4.450–4.500. 4.300 altı momentum kaybı.

5 — Silver/gold relative long: gümüşün altından hızlı yükselmesi sürerse gold/silver ratio aşağı. Reflasyon trade’i.

6 — US10Y yield counter-trend short: %4,95; petrol düşmeye devam ederse %4,85. %5,05 üzeri bozar.

7 — Brent counter-trend long: yalnız 100–102 bölgesinde arz riskine karşı; 98 altı bozar, 108 ilk hedef.

8 — CAD/JPY short: düşük petrol + BOJ tightening. Brent’in 110 üzerine dönmesi tezi bozar.

9 — AUD/NZD long relative value: Çin fiziksel bakır talebinin devamı. Çin talep göstergelerinin yeniden bozulması invalidasyon.

10 — BIST/XBANK normalization: 13.580 üzeri ve XBANK relatif gücü devam ederse 13.875–14.000 testinin önü açılır; 13.300 altı momentum kaybı, 12.912 altı bugünkü normalleşme tezini bozar.

Bunlar kişisel yatırım tavsiyesi değil; fiyat, katalizör ve invalidasyonu tanımlanmış piyasa senaryolarıdır.

SONUÇ | BUGÜNÜN HİKÂYESİ FED DEĞİL, LİKİDİTEYDİ

Sabah piyasa Fed’in faiz artırmasını konuşuyordu.

Akşam geldiğimiz yerde ise günün iki büyük kazananı:

Nasdaq

ve

BIST bankaları.

İkisinin arkasında görünüşte farklı ama aslında aynı mekanizma var.

ABD’de petrol düştü.

Tahvil faizi düştü.

Finansal koşullar rahatladı.

Türkiye’de TCMB fonlamayı artırdı.

Borçlanma limitleri genişletildi.

Teminat kuralları gevşetildi.

Finansal koşullar rahatladı.

Dolayısıyla 17 Eylül’ün piyasa dersi şu:

MERKEZ BANKALARI FAİZİ SIKILAŞTIRIRKEN BİLE LİKİDİTEYİ RAHATLATABİLİR.

Ve bu iki politika birbirine zıt değildir.

Faiz, ekonomide paranın fiyatını belirler.

Likidite ise piyasada o paraya ulaşılıp ulaşılamayacağını belirler.

Bugün fiyatları ikinci değişken yönetti.

Ve günün son verileriyle Viral X’i de tamamen değiştirdim:

FED FAİZ ARTIRDI.

AMA NASDAQ %1,6 YÜKSELİYOR.

TÜRKİYE’DE BIST DÜN %5,54 DÜŞTÜ.

BUGÜN BANKALAR %8,88 YÜKSELDİ.

Çelişki yok.

Çünkü piyasalar bize para politikasının unutulan yarısını yeniden hatırlatıyor:

Paranın fiyatı ile paranın bulunabilirliği aynı şey değildir.

Fed faizi artırdı.

Ama petrol düşünce ABD 10 yıllığı %5’in altına indi.

Finansal koşullar rahatladı.

Türkiye’de ise TCMB repo fonlamasını 300 milyar TL’ye çıkardı.

Bankaların bankalararası borçlanma limitleri 10 kat artırıldı.

Kredili pay işlemlerinde asgari özkaynak sınırı geçici olarak %35’ten %20’ye indirildi.

Ve XBANK %8,88 yükseldi.

Monetarist bakış bize paranın miktarını öğretir.

Wicksell bize paranın fiyatını öğretir.

Bugünkü piyasa ikisinin aynı anda çalışabileceğini gösteriyor.

Bir merkez bankası enflasyonla mücadele etmek için paranın fiyatını yükseltirken, finansal sistemde yangın çıkmaması için likiditeyi artırabilir.

Bu nedenle yalnız politika faizine bakarak piyasa okumak giderek yetersiz kalıyor.

Önümüzdeki dönemde büyük hareketleri anlamak için üç fiyatı birlikte izlemek gerekecek:

FAİZ. PETROL. LİKİDİTE.

Bugün Fed faizi yükseltti.

Petrol düştü.

Likidite rahatladı.

Ve riskli varlıklar yükseldi.

Piyasanın verdiği mesaj oldukça açık:

Paranın pahalı olması başka şeydir. Paranın bulunamaması bambaşka.