%5,22 ABD 10 YILLIĞI, 105 DOLAR BRENT: DÜNYA YENİDEN “PAHALI PARA + PAHALI ENERJİ” REJİMİNDE 25 Eylül sabahında piyasanın merkezinde İran manşetlerinden bile güçlü bir fiyat var: ABD tahvil faizi. ABD...
%5,22 ABD 10 YILLIĞI, 105 DOLAR BRENT: DÜNYA YENİDEN “PAHALI PARA + PAHALI ENERJİ” REJİMİNDE
25 Eylül sabahında piyasanın merkezinde İran manşetlerinden bile güçlü bir fiyat var: ABD tahvil faizi. ABD 10 yıllık piyasa getirisi Asya saatlerinde %5,2251’e kadar çıkarak 19 yılın zirvesini gördü; 30 yıllık %5,5016 ile 2004’ten beri en yüksek bölgeye ulaştı. Fed fon vadeli işlemleri ekim ayında bir faiz artırımına yaklaşık %71 olasılık verirken dolar endeksi 101,25 civarında ve haftalık yaklaşık %1 primli. Brent ise 105 doların üzerinde. Bu, riskli varlıklar için en zor kombinasyonlardan biri: iskonto oranı yükselirken enerji maliyeti de yüksek kalıyor.
24 Eylül kesin kapanışları
Wall Street geceyi önceki günkü sert satıştan çok daha sakin tamamladı. S&P 500 -%0,02 ile 7.704,13, Nasdaq +%0,01 ile 26.939,37, Dow -%0,31 ile 51.349,98 kapandı. S&P’nin 11 sektöründen sekizi geriledi; materials -%1,18 ile en zayıf gruptu. FedWatch’ta gelecek ay artırım olasılığı kapanış civarında yaklaşık %70’ti.
Türkiye’de ise tablo çok daha sertti. BIST 100, 24 Eylül’ü 12.888,33’te ve -%2,74 tamamladı; önceki kapanış 13.251,85’ti. CNBC-e ve bağımsız tarihsel veri setleri aynı kapanışı doğruluyor. Endeks haftalık bazda yaklaşık %3, aylık bazda yaklaşık %10 aşağıda.
Fon krizinde kritik değişken artık yalnız tasfiye edilen hisseler değil, likidite zinciri. SPK’nın son açıklamasına göre tasfiye kapsamındaki fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunuyor; Reuters ayrıca 131 fonun ödeme/tasfiye sürecine ilişkin teknik çalışmaların Mehmet Şimşek başkanlığında sürdüğünü bildiriyor.
ABD tahvilleri: dünün resmi eğrisi, bugünün canlı piyasası
Burada iki veri setini özellikle ayırıyorum.
24 Eylül resmi ABD Hazine günlük eğrisi: 2Y %4,87, 5Y %5,03, 10Y %5,18, 20Y %5,53, 30Y %5,47. Bir gün önce resmi 10Y %5,11, 30Y %5,40’tı.
25 Eylül Asya seansı canlı piyasa: 2Y yaklaşık %4,9035, 10Y %5,1915; gün içi 10Y zirvesi %5,2251. 30Y yaklaşık %5,4805, gün içi zirvesi %5,5016.
Resmi TIPS eğrisinde 24 Eylül itibarıyla 5Y reel getiri %2,70, 7Y %2,77, 10Y %2,85, 20Y %3,08, 30Y %3,21. 10 yıllık reel faiz yalnız bir günde %2,76’dan %2,85’e çıktı.
Bu sabah benim ana makro göstergem nominal 10Y değil, %2,85’lik resmi 10Y reel faiz. Altın, Nasdaq, Bitcoin, EM carry ve BIST’in yabancı yatırımcı çarpanı açısından sermayenin gerçek fiyatı burada.
Asya: Japonya yükseliyor ama Japon tahvili alarm veriyor
MSCI Asya-Pasifik Japonya hariç yatay. Nikkei yaklaşık +%1, Hang Seng -%1, Avustralya ASX 200 -%0,6. Çin ana kara, Tayvan ve Güney Kore piyasalarının önemli bölümü tatil nedeniyle kapalı.
Japonya’da asıl hareket hisse senedinde değil tahvilde: Japon 10 yıllık devlet tahvili getirisi %3,115 ile 1996’dan beri en yüksek seviyeye çıktı. BOJ’un politika faizini geçen hafta %1,25’e yükseltmesine rağmen yen hâlâ zayıf.
Bu, USD/JPY açısından çok ilginç bir asimetri yaratıyor: ABD-Japonya kısa faiz farkı hâlâ dolar lehine carry üretiyor, fakat Japon uzun faizleri yükseldikçe ve kur 160 bölgesine yaklaştıkça JPY short pozisyonunun kuyruk riski büyüyor.
Petrol: Brent-WTI ayrışması artık başlı başına işlem
25 Eylül 05:12 TSİ’ye karşılık gelen Reuters fiyatında Brent 105,73 dolar, WTI 93,05 dolar. Brent -%0,82, WTI -%1,65. 24 Eylül kapanışında Brent %3,4, WTI %2,7 yükselmişti.
Aynı zaman damgasındaki Brent-WTI farkı 12,68 dolar ve Reuters bunun mayıstan beri en geniş spread olduğunu bildiriyor. Burada önceki raporlardaki kontrat eşleşmesi sorununu özellikle gidermek için Reuters’ın aynı haberindeki eşzamanlı benchmark fiyatlarını kullanıyorum.
Spreadin genişlemesinde iki ayrı mekanizma var: Hürmüz/Orta Doğu riski Brent’e daha fazla jeopolitik prim yüklüyor; ABD’de dizel ihracatına ilişkin tartışmalar ise WTI tarafında farklı bir bölgesel fiyatlama yaratıyor. ABD-İran müzakerecileri New York’ta Hürmüz’ün yeniden açılması ve ABD ekonomik ablukasının kaldırılması dahil aşamalı bir çıkış planını görüşüyor; ancak henüz anlaşma yok.
Petrol haritam: 105-107 Brent artık short için “ucuz” bölge değil; diplomatik ilerleme gelirse 102/100 hızlı açılabilir, fakat arz tesislerine yeni saldırı veya Hürmüz’de kötüleşme 108-110’u tekrar gündeme getirir.
Değerli metaller
25 Eylül 07:25 TSİ civarındaki Reuters fiyatları:
Spot altın 4.270,83 $/ons, haftalık kayıp %2’nin üzerinde.
COMEX altın vadeli 4.305,10 $.
Gümüş 63,59 $.
Platin 1.746,36 $.
Paladyum 1.249,71 $.
Altın/gümüş oranı yaklaşık 67,2.
Altındaki çelişki çok net: jeopolitik ve kamu borcu güvenli liman talebini destekliyor; buna karşılık DXY 101’in üzerinde, resmi 10Y reel faiz %2,85 ve Fed yeniden sıkılaşıyor. Bu nedenle altının düşmesi “güvenli liman özelliği bitti” anlamına gelmiyor; faiz maliyeti kısa vadede jeopolitiği yeniyor.
Bakır ve doğal gaz
Bakırda açık kaynaklarda aynı zaman damgalı LME spot/3M fiyatını iki güvenilir kaynaktan doğrulayamadığım için kesin canlı rakam kullanmıyorum. Son doğrulanabilir COMEX referansında kontrat 6,86 $/lb bölgesindeydi; ancak bunu bugünün canlı fiyatı olarak sunmuyorum. Bakırın temel ikilemi aynı: AI/elektrik şebekesi ve arz kısıtı uzun vadeli pozitif; DXY ve %5’in üzerindeki ABD tahvili kısa vadeli negatif.
Henry Hub front-month gecikmeli piyasa verisi 3,27 $/MMBtu civarında; 24 Eylül kapanışı 3,28’di. Bu fiyatı Reuters/EIA ile aynı zaman damgasında ikinci kez doğrulayamadığım için işlem masasının ana sinyali yapmıyorum.
FX FULL THROTTLE
Dolar endeksi bu sabah 101,25 civarında, haftalık yaklaşık +%1 ve temmuz sonundan beri en güçlü bölgede. Fed fon piyasası ekim artırımı ihtimalini %71’e taşıdı ve bu döngüde toplam 90 bp’den fazla ilave sıkılaşma fiyatlıyor.
FX’in ana ekseni bu nedenle artık klasik risk-on/risk-off değil: hangi para biriminin merkez bankası Fed’in yeniden şahinleşmesine cevap verebilir?
EUR/USD: Ana eğilim aşağı. Avrupa’nın enerji ithalat faturası ile ABD faiz üstünlüğü aynı yönde çalışıyor. 1,14-1,145 bölgesindeki tepkiler satış izleme alanı; 1,13 altı dolar trendini hızlandırır. 1,151 üzeri günlük kapanış kısa tezini bozar.
USD/JPY: En önemli FX işlemi olmaya devam ediyor. ABD 10Y %5,19, Japon 10Y %3,115. Carry hâlâ USD lehine fakat JPY’nin müdahale/carry-unwind opsiyonu giderek ucuz gözüküyor. 158,5-160 bölgesinde yeni USD long kovalamak yerine JPY hedge tarafındayım. 160,5 üzerindeki kalıcılık tezi değiştirir; 156 ve 154,5 geri dönüş bölgeleri.
GBP/USD: Sterlin hem ABD faiz farkından hem Avrupa enerji şokundan etkileniyor. 1,33 çevresi tepki satış alanı; 1,315-1,31 aşağı risk bölgesi. BoE’nin daha şahin fiyatlanması bu tezi zayıflatır.
USD/CHF / EUR/CHF: CHF outright carry açısından cazip değil; jeopolitik hedge açısından cazip. İran diplomasisinin bozulması durumunda CHF long’u EUR karşısında USD karşısından daha temiz görüyorum.
AUD/USD: Bakır AUD’ye taban sağlıyor fakat ABD reel faizi baskın. Outright AUD long yerine AUD/NZD veya EUR/AUD relatif işlem daha iyi risk/getiri sunuyor.
NZD/USD: Küresel USD rallisine karşı outright long istemem; RBNZ şahinliği downside’ı sınırlıyor.
USD/CAD: Petrol 105 doların üzerinde olduğu için CAD’nin temel desteği güçlendi. ABD-Kanada faiz farkı ters yönde. Bu nedenle önceki USD/CAD long tezi zayıfladı; yukarı tepkilerde CAD long relatif işlem daha cazip.
EUR/JPY ve GBP/JPY: Carry getirisi yüksek fakat 160 USD/JPY kuyruğu nedeniyle yeni JPY short taşımak istemem. Özellikle GBP/JPY tepki short’u enerji + müdahale kombinasyonu nedeniyle daha temiz.
AUD/JPY ve CAD/JPY: Emtia para birimleri destekli olsa da JPY short crowding riski nedeniyle carry eklemek yerine mevcut carry’yi azaltma tarafındayım.
CHF/JPY: 1-4 haftalık perspektifte Japon faiz normalleşmesine oynayan JPY long relatif hedge.
EUR/GBP: Avrupa ve İngiltere aynı enerji şokuna maruz; İngiltere’nin daha yüksek enerji hassasiyeti EUR/GBP’ye sınırlı yukarı eğim veriyor.
AUD/NZD: Bakır/Çin faktörü AUD lehine; merkez bankası farkı NZD lehine. Geri çekilmelerde AUD/NZD long relatif değer işlemi.
EUR/AUD: Yüksek enerji maliyetli Avrupa ile metal ihracatçısı Avustralya arasındaki terms-of-trade farkı nedeniyle yükselişleri satma fikri korunuyor.
USD/CNH: Yuan hafta başında 3,5 yılın en güçlü bölgesini görmüştü; PBOC güçlü yuanı engelleyen fixing politikasını yumuşattı. Trump-Xi görüşmelerinde ticaret/AI tarafında somut kırılma çıkmaması CNH rallisinin hızını sınırlar. Outright short yerine USD/CNH yükselişlerini satmak daha dengeli.
USD/INR: 105 dolar Brent Hindistan’ın terms-of-trade dengesi için net negatif. INR long için petrolün 100 altına dönmesini beklerim.
USD/KRW: Yarı iletken/AI ihracatı KRW’yi destekliyor; yüksek ABD faizi baskılıyor. KRW/INR long, outright KRW long’dan daha temiz.
USD/BRL: BRL carry güçlü ancak ABD risksiz faizinin %5’i aşması carry üstünlüğünü daraltıyor. Yeni kaldıraçlı BRL carry eklemek için volatilitenin düşmesini beklerim.
USD/MXN: Banxico faizi sabit tuttu ancak uzun süreli bekleme yönlendirmesini kaldırdı. MXN carry hâlâ güçlü; yeni long için ABD tahvil volatilitesinin gerilemesi gerekiyor.
USD/ZAR: Altının haftalık %2’den fazla düşmesi + güçlü DXY + yüksek reel faiz üçlüsü ZAR için kötü kombinasyon.
USD/TRY: Fon krizine rağmen kur ve tahvil piyasasındaki göreli istikrar önemli; fakat 105 Brent + DXY 101,25 + US10Y %5,19 Türkiye’nin dış finansman matematiğini zorlaştırıyor. Fon krizinin 131 fon/455 bin yatırımcı boyutu nedeniyle içeride finansal istikrar primi de izlenmeli.
Aynı zaman damgalı G10/EM forward-point, 1W/1M implied-vol ve 25-delta risk-reversal matrisini güvenilir açık kaynaklarda çapraz doğrulayamadığım için rakam uydurmuyorum. Opsiyon tarafında en değerli sinyaller USD/JPY JPY-call skew, EUR/USD downside skew, Brent call skew ve USD/TRY/USDINR NDF eğrileri.
CFTC için de son yayımlanmış haftalık rapor spot piyasadan gecikmeli olduğu için bugünkü pozisyonun “canlı” göstergesi olarak kullanılmamalı; yeni rapor geldiğinde exact category/report date ile ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
YAKIN TAKİP İŞLEM MASASI — 25 EYLÜL SABAH
Trend işlemleri: EUR/USD tepki short — 1,14-1,145 izleme, 1,13/1,125 hedef, 1,151 invalidasyon, 1-2 hafta. EUR/AUD short — Avrupa enerji şoku/Australya metal avantajı, 1-4 hafta. USD/ZAR long — güçlü USD + zayıf metal kompleksi; altın yeniden 4.350 üzerine çıkarsa tez zayıflar. INR short sepeti — Brent 105+ kaldığı sürece; petrol 100 altına inerse kapat.
Karşı-trend: Altın long yalnız 4.235-4.260 savunulursa; 4.225 altı günlük kapanış invalidasyon, 4.330/4.400 hedef. Gümüş 62,5-63,5 bölgesi tutarsa 65,5/67; 61,5 altı invalidasyon. Platin 1.700-1.725 geri çekilmesinde 1.780/1.825; 1.680 altı bozulma. Brent short ancak 107-108 bölgesinde diplomasi katalizörü belirirse; 110+ kalıcılık invalidasyon, 103/100 hedef.
Hedge: USD/JPY 158,5-160’ta JPY long hedge; 156/154,5 hedef, 160,5 üzeri kalıcılık invalidasyon. CHF/EUR long jeopolitik hedge; İran görüşmelerinde anlaşma halinde kapat. US10Y duration long için %5,20-5,30 getiri alanı; %5,40 üzeri invalidasyon, %5,00/%4,90 hedef. Bu trade’in en büyük riski yeni güçlü enflasyon/veri ve zayıf Hazine ihaleleri.
Relative value/carry: CAD long vs EUR — 105 Brent ve Avrupa enerji maliyeti. KRW long vs INR — yarı iletken ihracatçısı/petrol ithalatçısı ayrışması. AUD/NZD long geri çekilmelerde — bakır katalizörü; RBNZ ekstra şahinleşirse invalidasyon. CHF/JPY short — Japon faiz normalleşmesi; BOJ güvercinleşirse tez bozulur. Brent/WTI spread long artık 12,68 dolar ile kalabalık hale geldi; yeni pozisyon açmak yerine kâr alma/mean-reversion izlerim.
Kripto-makro: Bitcoin’de yeni long ancak US10Y %5,20’den aşağı dönmeye başlarsa. %5,25-5,30 tahvil faiziyle BTC rallisini kovalamam; burada kriptoyu “likidite/duration” işlemi olarak ele alıyorum.
En sevdiğim 5
1. USD/JPY 158,5-160 JPY long hedge. Carry’ye karşı ama müdahale + JGB repricing asimetrisi güçlü.
2. US10Y %5,20-5,30 duration long hazırlığı. Satış uzadı; risk %5,40’a kadar tanımlı.
3. EUR/AUD short. Enerji ithalatçısı Avrupa / metal ihracatçısı Avustralya relatif makrosu.
4. KRW/INR long. AI/çip ihracatı ile 105 dolarlık petrol ithalat şokunu birbirine karşı trade etmek.
5. Altın 4.235-4.260 risk tanımlı karşı-trend long. Fakat %2,85 reel faiz nedeniyle küçük ve disiplinli.
En uzak durduğum 5
Brent’i 105’ten agresif shortlamak; USD/JPY’yi 159-160’a doğru kaldıraçlı longlamak; Nasdaq’ı US10Y %5,20 üzerindeyken körlemesine dipten almak; düşük likiditeli BIST hisselerinde “çok düştü” diye pozisyon büyütmek; Brent-WTI spreadi 12,68 dolardan yeni long kovalamak.
BS EKONOMİ SONUCU
25 Eylül sabahının piyasa denklemi üç rakamda özetleniyor:
US10Y %5,19-5,22. Brent 105,7 dolar. 10Y reel faiz %2,85.
ABD hisselerinin dün neredeyse yatay kapanması yanıltıcı olabilir. S&P 500’ün değerlemesi 2023’ten beri en düşük forward çarpan bölgesine inerken küresel risksiz faiz yukarı gidiyor.
BIST açısından buna içerideki fon tasfiyesi ve likidite problemi ekleniyor. 12.888 kapanışından sonra 12.800-12.700 ilk savunma bölgesi; 13.000-13.100 geri alınmadan teknik rahatlama teyidi zayıf.
Günün kritik ikilisi Brent 108 ve US10Y %5,25. İkisinin birlikte yukarı kırılması stagflasyon/duration satışını güçlendirir. Brent 100’e, 10Y %5’in altına dönerse riskli varlıklar için rahatlama penceresi yeniden açılır.
Ray Dalio borç döngüsünde faiz yükünün sistemi nerede kırdığını izler. Minsky ise sakin dönemde biriken kaldıracın, finansman maliyeti yükseldiğinde nasıl kırılganlığa dönüştüğünü anlatır.
25 Eylül sabahı ikisi aynı ekrana bakardı: ABD 10 yıllığı %5,2, reel faiz %2,85, Brent 105 dolar.
Bu kombinasyon yalnız “faiz yüksek” demiyor.
Şunu söylüyor:
Şirketlerin sermaye maliyeti yükseliyor. Devletin borçlanması pahalanıyor. Mortgage pahalanıyor. Carry’nin getirisi azalıyor. Altının fırsat maliyeti yükseliyor. Nasdaq’ın gelecekteki kârlarının bugünkü değeri düşüyor. EM finansmanı zorlaşıyor.
Petrol 100 doların üzerinde kaldıkça Fed’in işi zorlaşıyor; tahvil faizi %5’in üzerinde kaldıkça bütün varlıkların fiyatı yeniden hesaplanıyor.
2026’nın en önemli piyasa grafiği bir hisse, altın veya Bitcoin grafiği olmayabilir.
Paranın fiyatının grafiği olabilir.
