Petrol fiyatları haftaya sert bir jeopolitik risk primiyle başladı. ABD’nin Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi’nden geçen gemilere İran kıyılarından uzak durma çağrısı, piyasanın “arz güvenliği” refleksin...
Petrol fiyatları haftaya sert bir jeopolitik risk primiyle başladı. ABD’nin Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi’nden geçen gemilere İran kıyılarından uzak durma çağrısı, piyasanın “arz güvenliği” refleksini yeniden tetiklerken Brent ve WTI’da %1’i aşan yükseliş getirdi. Fiyat hareketi, küresel talep dinamiklerinden çok Orta Doğu kaynaklı risk algısının yeniden fiyatlanmasına işaret ediyor.
Brent petrol vadeli işlemleri %1,5 artışla 69,04 dolar/varil, ABD tipi ham petrol (WTI) ise %1,3 yükselişle 64,36 dolar/varil seviyesine çıktı. ABD Ulaştırma Bakanlığı Denizcilik İdaresi’nin, ABD bayraklı gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçerken Umman’a yakın seyretmesini tavsiye etmesi, piyasada İran kaynaklı kesinti ihtimalini yeniden masaya getirdi.
Hürmüz Boğazı neden kritik?
Dünya petrol tüketiminin yaklaşık %20’si, İran ile Umman arasındaki bu dar geçitten taşınıyor. Bu nedenle bölgede atılan her askeri veya idari adım, fiyatlara doğrudan risk primi olarak yansıyor. Ritterbusch and Associates’in değerlendirmesi bu tabloyu net özetliyor: “Bu ayki petrol fiyatlaması temel arz-talep dengesinden çok, İran riskinin enjekte edilip geri çekilmesiyle şekillenecek.”
Görüşmeler var, tehditler de
ABD ve İran dolaylı görüşmelerin süreceğini açıklamış olsa da, Tahran’dan gelen sert mesajlar fiyatlamayı bozuyor. İran Dışişleri Bakanı’nın “saldırı olursa ABD üsleri hedef olur” açıklaması, diplomatik iyimserliği sınırladı. ABD’nin bölgede deniz varlığını artırması da tansiyonu düşürmekten çok belirsizliği yükselten bir unsur olarak okunuyor. UBS’ten Giovanni Staunovo’ya göre piyasa “gün gün” izleme modunda; ikinci tur görüşmeler için tarih gelmeden risk iştahı sınırlı kalacak.
Rusya başlığı da masada
Fiyatlara destek veren bir diğer unsur, Rus petrolüne yönelik yaptırımların sertleşebileceği beklentisi. Avrupa Komisyonu’nun, Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol ihracatını destekleyen hizmetlere kapsamlı yasak önerisi, arz tarafında ek baskı potansiyeli yaratıyor. Kaynaklara göre Hindistan rafinerileri, Nisan teslimatları için Rus petrolünden uzak duruyor. Sparta analistleri, Hindistan’ın alımları tamamen kesmesi halinde bunun kalıcı bir yukarı yönlü etki yaratabileceğini belirtiyor.
Arz tarafında dengeleyici gelişmeler
Öte yandan Kazakistan’da Chevron liderliğindeki Tengiz sahası, kapasitenin yaklaşık %60’ına ulaştı ve 23 Şubat’a kadar tam kapasite hedefleniyor. Bu gelişme, Orta Doğu riskine karşı kısmi bir denge unsuru olarak izleniyor. ABD stokları tarafında ise piyasa beklentisi, ham petrol stoklarında artış, benzin ve distilat stoklarında azalış yönünde.
– Mevcut yükseliş temel talep değil, jeopolitik risk kaynaklı.
– Hürmüz’de tansiyon korunursa 69–71 dolar Brent bandı test edilebilir.
– Diplomatik netlik gelirse risk primi hızla geri verilebilir.
– Rusya yaptırımları ve Hindistan talebi, yükselişin kalıcılığını belirleyecek ana başlıklar.
Petrol, yeniden haberle hareket eden bir piyasaya döndü. Yatırımcı için yönü belirleyecek olan, varillerden çok manşetler olacak.
