ABD Yüksek Mahkemesi Trump’ın Geniş Tarifelerini Yasa Dışı Buldu:ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında uyguladığı kapsamlı ithalat ta...
ABD Yüksek Mahkemesi Trump’ın Geniş Tarifelerini Yasa Dışı Buldu:
ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında uyguladığı kapsamlı ithalat tarifelerinin başkanın yürütme yetkisini aştığı gerekçesiyle çoğunu iptal etti. Mahkeme, IEEPA’nın geniş kapsamlı ticaret vergileri koyma yetkisi vermediğini ve yalnızca Kongre’nin vergi koyma yetkisinin geçerli olduğunu belirtti. Bu karar, Trump döneminde uygulanan “Liberation Day” tarifeleri gibi birçok karşılıklı tarife rejimini hukuken tartışmalı hale getirdi.
Mahkemenin 6–3 oyla verdiği karar, yıllık milyarlarca dolar gelir sağlayan tarifelerin yasal statüsünü belirsiz bıraktı ve bazı iş çevrelerinin daha önce ödedikleri vergilerin iadesi için hukuki adımlar atabileceği spekülasyonunu güçlendirdi. Trump kararı “rezalet” olarak nitelendirirken, yönetim alternatif yasal mekanizmalar geliştirme taahhüdünde bulundu.
Yönetimden Yeni Hamle: Tüm İthalata %10 Tarife Duyuruldu:
Mahkemenin bu kararı sonrasında Beyaz Saray, Trump’ın daha önce “Liberation Day” paketinin bir parçası olarak ilan ettiği tüm ithalat için başlangıçta %10’luk taban gümrük tarifesini yeniden teyit etti ve bu oranı yürürlüğe koyduğunu duyurdu. Bu tarife, tüm ülkelerden gelen ürünlere asgari %10 ek maliyet getirmeyi hedefliyor. Bu adım, Trump’ın ticaret dengesini iyileştirme ve yerli üretimi koruma stratejisinin merkezinde yer alıyor ve eleştirmenler tarafından ticaret savaşını körükleme riski olarak değerlendiriliyor.
Ayrıca basın toplantısında “Mahkeme kararı yabancı ülkeleri çok mutlu etti. Ama fazla sevinmesinler,” diyen Trump, tüm ülkelere %10 küresel tarife koyduğunu açıkladı.
Piyasa ve Ekonomi Etkisi:
• Yeni %10 taban tarifesi, özellikle tüketim malları ve ara mallar üzerindeki maliyetleri artırarak tüketici fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.
• Mahkeme kararı ile hukuki belirsizliğin artması, yabancı yatırımcı güvenini zayıflatabilir ve özellikle otomotiv, teknoloji ve tarım ürünleri gibi ithalata dayalı sektörlerde tedarik zinciri riskini artırabilir.
• ABD ile ticaret ortakları arasındaki ilişkilerde kısa vadeli gerginlik unsuru güçleniyor; Kanada, Meksika ve Çin gibi ülkeler bu tarifelerin uygulanmasına ve hukuki belirsizliklere resmî tepkiler verebilir.
Siyasi Yansımalar:
Karar, yasama ile yürütme arasındaki anayasal yetki dengesini yeniden tartışma gündemine taşıdı. Trump yönetimi, başkanın tarifelere ilişkin alternatif yolları araştıracağını belirtirken, Kongre’nin de ticaret politikalarını netleştirmesi gerektiği vurgulandı.
Bu çifte gelişme, ABD’nin ticaret stratejisinde hem yasal hem de ekonomik bir dönüm noktası yaratıyor ve küresel ticaret dinamiklerinde yeni risk fiyatlamalarını beraberinde getiriyor.
