Sızdırıldığı iddia edilen taslak, İran’ın uranyum zenginleştirmeyi üç yıl durdurmasını ve ardından düşük seviyede sürdürmesini öngörüyor. Taslakta ayrıca, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokl...
Sızdırıldığı iddia edilen taslak, İran’ın uranyum zenginleştirmeyi üç yıl durdurmasını ve ardından düşük seviyede sürdürmesini öngörüyor.
Taslakta ayrıca, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının bir üçüncü ülkeye transferi ve İran’ın balistik füzeleri saldırgan amaçla kullanmaması gibi maddeler yer alıyor.
İran’ın bölgesel müttefiklere silah/teknoloji transfer etmemesi ile ABD ile saldırmazlık anlaşması yapılması da çerçevenin parçası olarak sıralanıyor.
Uluslararası haber ajanslarının aktardığına göre, ABD ile İran arasında olası bir nükleer ve bölgesel güvenlik anlaşmasına ilişkin olduğu iddia edilen bir çerçeve sızdırıldı. Buna göre İran’ın ilk üç yıl boyunca uranyum zenginleştirmeyi tamamen durdurmayı, sonrasında ise yüzde 1,5’in altında zenginleştirmeyi kabul etmesi öngörülüyor. Söz konusu taslakta, Tahran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını üçüncü bir ülkeye transfer etmesi de yer alıyor.
Taslakta öne çıkan diğer maddeler arasında, İran’ın bölgesel müttefiklerine — özellikle Hizbullah, Hamas ve Husiler gibi gruplara — silah ve teknoloji transfer etmeyeceğini taahhüt etmesi yer alıyor. Ayrıca İran’ın balistik füzeleri saldırgan amaçla kullanmaktan kaçınacağı vurgulanıyor. Çerçevede, İran ile ABD arasında karşılıklı saldırmazlık (non-aggression) anlaşması yapılması da yer alıyor; bu, iki ülke arasında uzun süredir devam eden gerilimde siyasi bir dönüm noktası olabilir.
Bu iddia edilen taslak bağlamında, Reuters’ın haberlerinde müzakerelerin sürdüğü ve her iki tarafın da kırmızı çizgiler konusunda güçlü pozisyonlar tuttuğu belirtiliyor. Reuters’a göre ABD tarafı, İran’ın uranyum zenginleştirmeyi sınırlaması ve balistik füze programını kısıtlaması gibi talepleri masaya koyarken, İran tarafı ulusal egemenlik haklarına vurgu yaparak uranyum zenginleştirme politikalarından tamamen vazgeçme konusunda temkinli davranıyor. Bu nedenle resmi bir anlaşma metni henüz açıklanmış değil ve görüşmeler belirsizlik içinde devam ediyor.
Analistler, çerçevenin gerçek olması halinde bunun ABD–İran ilişkilerinde son yılların en kapsamlı siyasi metni olabileceğini ifade ediyor. Bununla birlikte politik ve jeopolitik hassasiyetler nedeniyle taslağın kırılgan kalabileceği, tarafların iç ve dış politik baskılar altında uzlaşma sağlamakta zorlanabileceği de değerlendiriliyor. Şu aşamada bu çerçevenin bir taslak mı yoksa müzakere pozisyonu mu olduğu konusunda netlik yok; resmi açıklamalar bekleniyor.
