Avrupa enerji hattında tansiyon yeniden yükseldi. Rus petrolünü Orta Avrupa’ya taşıyan Drujba boru hattı üzerinden gelen akışın kesilmesi, AB içinde siyasi ve ekonomik gerilimi açık çatışma zeminine t...
Avrupa enerji hattında tansiyon yeniden yükseldi. Rus petrolünü Orta Avrupa’ya taşıyan Drujba boru hattı üzerinden gelen akışın kesilmesi, AB içinde siyasi ve ekonomik gerilimi açık çatışma zeminine taşıdı. Macaristan ve Slovakya’nın enerji arzının yaklaşık %80’i Ukrayna üzerinden geçen bu hatla sağlanırken, Kiev’in akışı durdurması zincirleme bir misillemeyi tetikledi.
İlk hamle Ukrayna’dan geldi. Rusya’dan gelen petrolün Drujba hattı üzerinden geçişi kesildi. Bu karar, özellikle Slovakya ve Macaristan için kritik bir arz şoku anlamına geliyor. Orta Avrupa rafineri sistemleri büyük ölçüde bu hatta entegre çalışıyor ve alternatif tedarik kanalları hem maliyetli hem de lojistik olarak sınırlı.
Gelişmeye Bratislava’dan sert bir yanıt geldi. Slovakya, Ukrayna’ya sağlanan elektrik akışını durdurdu. Enerji savaşının iki yönlü hale gelmesi, AB içi dayanışma söylemini zedeleyen yeni bir cephe açtı.
Budapeşte ise siyasi cephede karşılık verdi. Macaristan, Ukrayna’ya verilmesi planlanan 90 milyar euroluk AB kredi paketini veto etti. AB kanadında bu adım “sadakatsizlik” ve “birlik ruhuna aykırı tutum” olarak nitelendirildi. Ancak Macar yönetimi, enerji güvenliği tehdit altındayken Kiev’e finansal destek verilmesini kabul etmeyeceği mesajını net biçimde ortaya koydu.
Drujba hattı, Sovyet döneminden bu yana Rus petrolünün Avrupa’ya taşındığı ana arterlerden biri. Polonya, Almanya, Çekya, Slovakya ve Macaristan’a uzanan bu sistem, Orta Avrupa’nın enerji mimarisinde kritik rol oynuyor. Alternatif olarak Adriyatik üzerinden gelen tedarik seçenekleri mevcut olsa da kapasite ve fiyat dezavantajı dikkat çekiyor.
Enerji tarafındaki bu kırılma, üç temel risk başlığı üretiyor:
Birincisi, rafineri marjlarında oynaklık ve bölgesel yakıt fiyatlarında artış riski. Özellikle Slovnaft ve MOL gibi şirketler için ham petrol kaynağının değişmesi maliyet baskısı yaratabilir.
İkincisi, AB içinde karar alma mekanizmasının zayıflaması. Oybirliği gerektiren finansal paketlerde Macaristan’ın vetosu, Ukrayna finansman sürecini geciktirebilir.
Üçüncüsü, Rusya’nın dolaylı stratejik kazancı. AB içinde bölünme derinleşirse Moskova’nın enerji kozunun etkisi artabilir.
Piyasa tarafında ilk yansıma, Orta Avrupa enerji şirketlerinde volatilite artışı ve bölgesel elektrik fiyatlarında yukarı yönlü baskı şeklinde izlenebilir. Brent ve Urals fiyat makası da yeniden genişleyebilir; zira lojistik değişim Rus petrolünün indirimli satışını artırabilir.
Sonuç olarak mesele sadece bir boru hattı değil. Bu gelişme, enerji güvenliği ile siyasi dayanışma arasındaki kırılgan dengeyi ortaya koyuyor. AB içinde enerji bağımlılığı tam çözülmeden jeopolitik kararların maliyeti giderek artıyor. Drujba hattı bir kez daha Avrupa’nın zayıf karnını hatırlattı.
