Dr. Artunç Kocabalkan | BS Ekonomi | 22 Ekim 2026 Perşembe | 09.00 İstanbul Orta Doğu’dan gelen haberlerle petrol yeniden 110 doların üzerinde. Altın ise aynı jeopolitik gerginliğe rağmen gerili...
Dr. Artunç Kocabalkan | BS Ekonomi | 22 Ekim 2026 Perşembe | 09.00 İstanbul
Orta Doğu’dan gelen haberlerle petrol yeniden 110 doların üzerinde.
Altın ise aynı jeopolitik gerginliğe rağmen geriliyor.
Dün Borsa İstanbul yüzde 1,87 düşüşle kapandı.
Bugün saat 14.00’te Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın faiz kararı açıklanacak.
Dünyanın en kalabalık iki işlemi hâlâ yarı iletkenlerde yükseliş ve Amerikan Hazine tahvillerinde düşüş beklentisi.
Bu sabah farklı varlıklarda aynı sorunun izlerini görüyoruz: Enflasyonun yeniden yükselme ihtimali, sermayenin maliyeti ve yatırımcıların pozisyon yoğunlaşması.
Fiyat hareketini yalnızca habere bakarak anlamak zor.
Haber geldiğinde yatırımcıların hangi tarafta durduğu da önemli.
FLAŞ | SUUDİ ARABİSTAN’DAKİ SALDIRILAR, PETROLDE ARZ GÜVENLİĞİ
Reuters’ın 22 Ekim sabahı güncellediği haberine göre ABD, Suudi Arabistan’daki bazı diplomatik personelini ve ailelerini çekme yönünde adım attı.
Suudi Arabistan’da sivil havalimanına ve petrol sahasına yönelik saldırılar bildirildi.
Reuters’ın 07.42 İstanbul saati referansında Brent petrol 110,75 dolar, WTI 98,58 dolar.
Bunlar zaman damgalı haber fiyatlarıdır; anlık işlem kotasyonu değildir.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin çarşamba açıkladığı verilerde ham petrol stokları 3,06 milyon varil azaldı.
Reuters anketinde beklenti 820 bin varillik düşüştü.
Gerçekleşme, beklentiden yaklaşık 2,24 milyon varil daha fazla stok çekilişi anlamına geliyor.
Buna karşılık distilat stoklarının 1,68 milyon varil artması, enerji piyasasının tek bir başlıkla açıklanamayacağını gösteriyor.
Petrol fiyatı sadece petrol şirketlerinin meselesi değildir.
Enerji ithalatçısı ülkelerin dış ticaretini, ulaştırma maliyetlerini, enflasyonu ve para politikasını etkiler.
Türkiye açısından petrol şoku ile doların seyri birlikte okunmalı.
Brent yükselirken kur sakin kalsa bile maliyet baskısı devam edebilir.
Tüpraş gibi şirketler açısından da ham petrol fiyatı ile ürün marjları ayrı değerlendirilmelidir.
ALTIN NEDEN DÜŞÜYOR?
Jeopolitik gerilim artarken altının mutlaka yükselmesi gerektiği düşünülür.
Oysa piyasa tek bir değişkenle çalışmıyor.
Reuters’ın 22 Ekim 08.30 İstanbul saati verisine göre spot altın 4.085,29 dolar/ons; yüzde 1,3 gerilemiş durumda.
Aralık vadeli Amerikan altın kontratı aynı haber referansında 4.100,90 dolar.
Bu fiyat Şubat 2027 VİOP altın kontratının fiyatı değildir.
Petrolün yükselmesi enflasyon beklentilerini, dolayısıyla faizlerin uzun süre yüksek kalacağı düşüncesini güçlendirebilir.
Getiri üretmeyen altın için bu durum fırsat maliyetini artırır.
Reuters teknik analizinde 4.073 dolar destek, 4.135 dolar direnç olarak işaretleniyor.
Bu seviyeler garanti edilmiş dönüş noktaları değil; yalnızca izlenecek teknik referanslar.
FED, AMERİKAN TAHVİLLERİ VE YAPAY ZEKÂ
Reuters’ın sabah piyasa haberinde Amerikan 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,1065; dolar endeksi 102,2.
Bir önceki ABD işlem gününe ilişkin günlük veri referansında iki yıllık faiz yaklaşık yüzde 4,81, 10 yıllık reel faiz yaklaşık yüzde 2,76.
Güncel eşzamanlı iki yıllık ve reel faiz kotasyonu için teyit yok.
Fed’in 27–28 Ekim toplantısı yaklaşırken petrol kaynaklı enflasyon riski fiyatlamayı zorlaştırıyor.
Reuters’ın aktardığı CME FedWatch görünümünde ekim toplantısında faiz artırımı ihtimali yaklaşık yüzde 15.
Bu olasılıklar hızla değişebilir; kalıcı karar olarak sunulamaz.
Amerikan şirketleri güçlü bilanço açıklamaya devam ediyor.
Ancak güçlü şirket kârı, her hisse fiyatının makul olduğu anlamına gelmez.
Yapay zekâ veri merkezleri için yapılacak dev yatırımların getirisi kadar finansman maliyeti de önemlidir.
Teknolojik bir dönüşümün doğru olması, ona her fiyattan ortak olmayı doğru yapmaz.
JAPONYA VE ASYA: YEN, ÇİP VE TAŞIMA İŞLEMLERİ
Reuters’ın sabah Asya piyasa haberinde Japon Nikkei yaklaşık yüzde 0,4, Kore piyasası yüzde 1’in üzerinde düşüşte.
Japon yeni dolar karşısında yaklaşık 158,125 seviyesinde.
Japonya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Ryozo Himino’nun faiz artırmaya hazır olunduğuna ilişkin mesajı, yenle fonlanan işlemler açısından önemli.
Japonya’nın para politikası, ABD teknoloji hisselerinden gelişmekte olan ülkelere kadar birçok varlıkta kaldıraç maliyetini etkileyebilir.
Asya’da yapay zekâ bağlantılı hisseler bilançolarla destek bulsa da teknoloji yatırımlarının geri dönüş süresi ve sermaye maliyeti sorgulanıyor.
Çin’den gelecek talep verileri özellikle bakır ve Avustralya doları için izlenmeli.
Bu sabah yeni doğrulanmış Çin makro verisi yok.
AVRUPA: FRANSA’NIN FAİZİ, EURO VE KREDİ RİSKİ
Fransa’nın 10 yıllık devlet tahvili faizi 21 Ekim’de yüzde 5’e ulaştı.
Moody’s’in Fransa’nın Aa3 notunu 23 Ekim’de gözden geçirmesi bekleniyor.
Bu henüz gerçekleşmiş not indirimi değildir.
Euro 1,1231 dolar çevresinde.
Avrupa’nın mali kırılganlığı ile doların küresel yönü birlikte fiyatlanıyor.
İngiltere’de dün açıklanan yıllık enflasyon yüzde 3,5 oldu.
Beklenti yüzde 3,4, önceki oran yüzde 3,1.
Bu veriler Avrupa’da enerji ve hizmet enflasyonunun yeniden gündeme geldiğini gösteriyor.
Yüksek borçla yüksek faiz aynı anda yaşandığında maliye politikasının hareket alanı daralıyor.
BORSA İSTANBUL: DÜNKÜ KAPANIŞ ARTIK BELLİ
BIST 100, 21 Ekim Çarşamba günü 11.577,12 puandan, yüzde 1,87 düşüşle kapandı.
Önceki günkü yüzde 3,22’lik yükselişin ardından gelen bu hareket, güven ve likidite sorularının sürdüğünü gösteriyor.
22 Ekim saat 09.00’da BIST pay piyasası henüz açılmadığı için bugün için gerçekleşmiş endeks yönü yazmıyoruz.
Fon piyasasındaki geçmiş işlem kısıtlamaları ve tasfiye tartışmaları nedeniyle likidite, fon yoğunlaşması ve taban riski ayrı veto kriterleri olarak izlenmeli.
Yeni SPK kararının bu sabah teyidi yok.
BS Ekonomi’nin 30 Eylül tarihli resmî eşit ağırlıklı 11’li model portföyü değişmedi:
AKBNK, BIMAS, KCHOL, TCELL, TTKOM, GARAN, MPARK, SAHOL, TUPRS, MGROS ve MAVI.
ASTOR, YEOTK ve GLRMK yalnızca izleme listesinde.
BUGÜN 14.00: TCMB’NİN KARARI
TCMB’nin resmî takviminde 22 Ekim Para Politikası Kurulu toplantısı yer alıyor.
Karar saat 14.00’te açıklanacak.
Önceki politika faizi yüzde 37.
38 kurumla yapılan ve 14 Ekim’de yayımlanan Matriks anketinde medyan beklenti 100 baz puan indirimle yüzde 36’ya geçiş.
Bu anket bugünkü kararın gerçekleşmesi değildir.
Petrolün 110 doların üzerinde, ABD 10 yıllık faizinin yüzde 5 civarında olduğu bir dünyada Türkiye’nin faiz kararı sadece iç talebe ilişkin değil.
Karar metnindeki enerji fiyatları, enflasyon beklentileri, likidite ve sıkı duruş ifadelerini özellikle okuyacağız.
Karar 14.00’te açıklandığında ana masanın bir sonraki planlı baskısı 18.00’dir.
KRİPTO: BİTCOİN VE ETHEREUM’DA LİKİDİTE
Reuters’ın sabah referansında Bitcoin 84.284,05 dolar, Ethereum 2.476,34 dolar.
Bu iki fiyat günün sabit fiyatı değil.
SOL ve LINK için bu baskıda eşzamanlı fiyat, açık pozisyon ve fonlama verisi teyit yok.
Kriptoda özellikle likiditesi zayıf tokenlarda kaldıraç, doğru yön tahminini bile zarar eden bir işleme dönüştürebilir.
DÜNYANIN EN KALABALIK İŞLEMLERİ: BİR ANKET, BİR POZİSYON DEFTERİ DEĞİLDİR
Bank of America’nın 2–8 Ekim tarihlerinde yaptığı küresel fon yöneticileri anketinde yüzde 45 yarı iletkenlerde long, yüzde 27 Amerikan tahvillerinde short, yüzde 16 Magnificent 7 hisselerinde long işlemi en kalabalık görüyor.
Bunlar katılımcıların algı yüzdeleridir, portföy ağırlığı değil.
CFTC’nin 13 Ekim kesimli, 16 Ekim’de yayımlanan pozisyon verileri ise gerçek vadeli kontrat kategorilerini gösterir.
CFTC’de 10 yıllık Amerikan tahvilinde kaldıraçlı fonların net short miktarı 2,2 milyon kontratın üzerinde.
Euroda aynı grup net short, ancak varlık yöneticileri net long.
Avustralya dolarında geniş spekülatör grubunun net short olmasına karşın kaldıraçlı fonların net long taşıması, tek bir yatırımcı grubunun bütün piyasayı temsil etmediğini gösteriyor.
Kalabalık pozisyonun tek başına ters işlem sinyali olmadığını unutmamak gerekiyor.
GLOBAL ETF VE HİSSE PORTFÖYÜ
Global referans portföyümüzün yüzde 65’i ETF, yüzde 30’u yabancı hisseler ve yüzde 5’i nakit.
SPY, QQQ, SMH, XLU, PAVE, URA, COPX, GLD, SGOV ve VEA ETF’leri ile onaylı tekil hisse sepeti korunuyor.
Yarı iletkenlerde yoğunlaşma, enerji altyapısında sermaye maliyeti, altın ve tahvillerde faiz riski izleniyor.
Yeni onaylı giren veya çıkan yok.
SKHY sembolü hâlâ doğrulanmalı.
VİOP: HESAPLANABİLEN DUYARLILIK, HESAPLANAMAYAN KÂR-ZARAR
Kullanıcı referansında 550 Ekim dolar/TL short, 50 Kasım dolar/TL short ve 10 Şubat 2027 altın long kontratı bulunuyor.
Bu pozisyonların hâlen brokerda açık olduğu teyit edilmedi.
Her iki dolar/TL kontratı aynı anda 10 kuruş yükselirse, tüm pozisyonlar açık varsayımıyla brüt yaklaşık 60 bin TL olumsuz fiyat duyarlılığı oluşur.
Altın vadeli kontratında 100 dolar/ons artış, 10 kontrat için brüt bin dolar olumlu duyarlılık yaratır.
Bunlar gerçek hesap ekstresi veya kâr-zarar değildir.
09.30 CANLI YAYININ ANA SORUSU
Saat 09.30’da petrolün yükseldiği, altının gerilediği ve BIST’in dünkü satışın ardından açılmaya hazırlandığı bir piyasayı konuşacağız.
Bugün 14.00’teki TCMB kararının öncesinde beklentiyle gerçekleşmeyi karıştırmıyoruz: Son faiz yüzde 37, anket medyanı yüzde 36, karar henüz açıklanmadı.
Kalabalık işlemler radarında yeni anket veya CFTC kesimi bulunmadığından önceki pozisyon sayılarını anlık veri gibi sunmuyoruz.
Fransa tahvilleri ve Japon yeninin taşıma işlemleriyle bağlantısı, dünya piyasalarının kırılganlığını artırabilecek iki farklı kanal.
Yükselen petrolün her yatırım aracını aynı yöne taşımadığını bu sabah altın yeniden hatırlattı.
SONUÇ: GÜVENİN MALİYETİ
Petrolün yükselip altının gerilemesi çelişki değil.
Aynı olay farklı varlıklarda farklı kanallardan fiyatlanıyor.
Enerji şoku altına güvenli liman talebi getirebilir.
Aynı anda daha yüksek faiz beklentisiyle altının fırsat maliyetini artırabilir.
Fransa’nın faizi, Amerikan tahvil pozisyonları ve BIST’teki likidite sorunu farklı ülkelerin hikâyeleri gibi görünse de ortak noktaları sermayenin maliyetidir.
Finans piyasasında bazen en pahalı hata yanlış fikre sahip olmak değildir.
Doğru fikri yanlış fiyattan ve yanlış kaldıraçla satın almaktır.
Dr. Artunç Kocabalkan | BS Ekonomi
Bu içerik eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır. SPK mevzuatı kapsamında kişiye özel yatırım danışmanlığı veya yatırım tavsiyesi değildir.
