
Cuma gecesinin kesin kapanışları geldikten sonra piyasanın hafta sonuna taşıdığı denklem netleşti.
Wall Street, ABD 10 yıllık tahvil getirisinin gün içinde %5,2297 ile 2007’den beri en yüksek seviyeyi görmesine rağmen yükseldi. S&P 500 %0,51, Nasdaq %0,48, Dow %0,93 prim yaptı. Brent ise ABD-İran diplomasisi beklentisiyle %2,1 düşerek 104,32 dolara indi. Altın 4.282,98 dolar, DXY 100,95, USD/JPY 157,13 civarında haftayı tamamladı.
Ancak cumartesi gelen haber, cuma kapanışındaki iyimser petrol fiyatlamasının tamamını yeniden sorgulatıyor.
Reuters’a göre İran, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı da içeren teklifine Washington’ın resmi yanıtını bekliyor. Wall Street Journal ise Başkan Trump’ın İran’ın planını reddettiğini bildirdi. Reuters cumartesi itibarıyla bunu ABD yönetiminin resmi teyidi olarak aktarmıyor. Aynı gün Suudi koalisyonu İran destekli Husiler tarafından fırlatılan iki balistik füze ve iki İHA’nın önlendiğini açıkladı.
Dolayısıyla pazartesi açılışının ilk işlemi yeniden petrol-Hürmüz-jeopolitik risk primi olabilir.
Cuma kesin kapanışları:
S&P 500: 7.743,41 — +%0,51
Nasdaq Composite: 27.068,72 — +%0,48
Dow Jones: 51.828,62 — +%0,93
S&P 500 haftalık %1,2, Nasdaq %2 yükseldi. Microsoft %3,7, Qualcomm %4, Dell %5 prim yaptı. S&P’nin 11 sektörünün yedisi yükseldi; teknoloji %0,91 ile öne çıktı.
Bunun altında AI yatırımlarının şirket kâr beklentilerini desteklemeye devam etmesi var. LSEG verilerine göre S&P 500 yaklaşık 19x forward kâr ile 2023’ten beri en düşük ileri F/K bölgesinde işlem gördü.
Bu yüzden cuma gününün mesajını “faiz artık önemli değil” diye okumam.
Tam tersine:
Hisse senedi yatırımcısı AI kâr büyümesini, tahvil yatırımcısı enflasyon ve Fed riskini fiyatlıyor.
Pazartesiden itibaren bu iki görüşten hangisinin diğerini sürükleyeceği önemli.
Cuma ABD 10 yıllık getirisi gün içinde %5,2297’ye çıkarak 2007’den beri en yüksek seviyeyi gördü; ardından %5,158 civarına geriledi.
30 yıllık tahvil %5,5319 gördükten sonra %5,4883 civarına çekildi.
MOVE tahvil volatilite endeksi haftada yaklaşık %30 sıçradı. Reuters’a göre bu, Nisan 2025’teki tarife türbülansından beri en büyük haftalık artış.
Bu nedenle benim pazartesi ekranımdaki kritik rakam:
US10Y %5,23.
Tekrar aşılırsa %5,30-5,40 bandı ve riskli varlıkların duration hassasiyeti yeniden gündeme gelir.
%5,10’un altına doğru dönüş ise cuma günkü Wall Street rallisine daha sağlam bir makro zemin verir.
Resmi TIPS/reel getiri eğrisinde 25 Eylül kapanışını iki bağımsız ve eşzamanlı güvenilir kaynakla doğrulayamadığım için eski rakamı yeni veriymiş gibi taşımıyorum.
Cuma Reuters/CME ölçümünde Fed’in ekim toplantısında yeniden faiz artırma olasılığı yaklaşık %66 seviyesine çıktı. Bir hafta önce yaklaşık %58’di.
University of Michigan tüketici güveni 48,1 ile beklentinin biraz üzerinde geldi. Aynı zamanda güçlü sermaye malı siparişleri AI altyapı yatırımlarının şirket harcamalarını desteklemeye devam ettiğine işaret etti.
Dolayısıyla Fed’in sorunu artık yalnız petrol değil:
Petrol + güçlü yatırım harcamaları + dirençli talep + yüksek enflasyon beklentileri.
Gelecek haftaki ABD istihdam ve fiyat verileri bu nedenle tahvil piyasası için kritik.
Kesin cuma kapanışı:
Brent: 104,32 $ — -%2,1
WTI: 92,41 $ — -%2,3
Brent haftayı %1’den az artıda, WTI yaklaşık %8 ekside bitirdi.
Brent-WTI kapanış spreadi yaklaşık:
11,91 dolar.
Bu olağanüstü geniş fark artık iki ayrı hikâyenin sonucu.
Brent’te Hürmüz ve Orta Doğu arz primi var.
WTI’da ise Washington’ın olası dizel ihracat sınırlamasının ABD rafinerilerinin daha az ham petrol işlemesine yol açabileceği beklentisi var. Reuters, Brent priminin mayıstan beri en yüksek seviyelere çıktığını doğruluyor.
Cuma günü diplomasi bu primi düşürdü.
Cumartesi ise tablo tekrar karmaşıklaştı.
İran hâlâ ABD’nin teklifine resmi yanıt vermesini bekliyor. WSJ Trump’ın İran planını reddettiğini bildirdi; ancak Reuters cumartesi itibarıyla bunu Washington’ın resmi açıklaması olarak teyit etmiyor.
Üstelik Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırıları sürüyor.
Diplomasi teyit edilirse: Brent 102 → 100.
Belirsizlik sürerse: 104-106.
Görüşmeler çöker / yeni enerji altyapısı saldırısı gelirse: 108 → 110 yeniden açılır.
Bunlar senaryo seviyeleridir.
Kpler öncü gemi takip verisine göre 20 Eylül ile başlayan haftada Hürmüz’den 33,7 milyon varil ham petrol geçti. Bu önceki haftaya yakın.
Savaş öncesinde dünya petrol arzının yaklaşık %20’si Hürmüz’den geçiyordu.
Dolayısıyla Brent’in 104 dolara düşmesini:
“Hürmüz problemi çözüldü”
şeklinde okumak için erken.
Fiyat yalnızca çözüm ihtimalini satın aldı.
Cuma ABD benzin vadeli kontratları yaklaşık %4 düştü. Reuters aynı zamanda dizel ihracat yasağı tartışmasının WTI-Brent farkını genişlettiğini bildiriyor.
Bu nedenle önümüzdeki hafta yalnız Brent’i takip etmek yeterli değil.
İzlenecek dört fiyat:
Brent
WTI
Brent-WTI
ABD dizel/benzin crack marjları
ABD dizel politikasında somut yasak gelirse WTI üzerindeki relatif baskı artabilir.
Politika geri çekilirse 12 dolara yaklaşan Brent-WTI spreadinde sert daralma görülebilir.
Cuma son Reuters ölçümü:
Spot altın: 4.282,98 $
COMEX kapanış: 4.321,20 $
Altın haftalık yaklaşık -%2,1.
Buradaki hikâye değişmedi:
Jeopolitik risk altını destekliyor.
Yüksek tahvil faizi ise taşıma maliyetini artırıyor.
Bu iki kuvvet birbirini dengeliyor.
4.240-4.260: ana ilk destek.
4.220: invalidasyon.
4.330: ilk yukarı bölge.
4.400: ikinci hedef.
Cuma Reuters gün içi referanslarında:
Gümüş yaklaşık 64 $
Platin yaklaşık 1.770 $
Paladyum yaklaşık 1.266 $
Üç metal de haftalık kayba yöneldi.
Altın/gümüş oranı yaklaşık 66,9.
Burada relatif olarak gümüşü altından daha ilginç buluyorum; çünkü tahvil faizi gerilerken aynı anda sanayi talebi yeniden fiyatlanırsa iki ayrı katalizörden yararlanabilir.
67,5 üzerindeki altın/gümüş oranında ratio-short bu nedenle takip listesinde.
Cuma kapanışını aynı kontrat/vade ve yakın zaman damgasıyla iki güvenilir kaynaktan doğrulayamadığım için kesin fiyat yazmıyorum.
Bakırın temel denklemi ise önemli:
Bir tarafta yüksek dolar/faiz ve Çin’in yüksek fiyatlarda fiziksel alım konusunda isteksiz davranması.
Diğer tarafta maden arzındaki kırılganlık, elektrik şebekeleri, AI veri merkezleri ve enerji dönüşümü.
Dolayısıyla bakır için kısa vadeli makro ve uzun vadeli fiziksel hikâye farklı yönlerde çalışıyor.
Henry Hub cuma kapanışını aynı kontrat ve zaman damgasıyla ikinci güvenilir kaynaktan doğrulayamadığım için kesin rakam kullanmıyorum.
Ancak enerji arbitrajı çok önemli.
Reuters’ın bu hafta verdiği karşılaştırmada İngiltere doğal gaz fiyatı yaklaşık 23,51 $/MMBtu, ABD gazı ise yaklaşık 2,84 $/MMBtu seviyesindeydi. Avrupa’daki yüksek enerji maliyetleri Ineos’un üç kimya tesisini mothball etme kararında da etkili oldu.
Bu fark yalnız gaz işlemi değil.
Avrupa sanayisi / ABD sanayisi relatif değer işlemi.
Cuma kesin BIST 100 kapanışı:
12.899,35 — +%0,09
İşlem hacmi 99,6 milyar TL.
Bankacılık +%0,02.
Holding -%1,29.
Madencilik +%2,16.
Finansal kiralama/faktoring -%8,50.
Perşembe günkü sert kaybın ardından yalnız 11 puan geri alınabildi.
Dolayısıyla:
Satış durmuş olabilir; teknik hasar kapanmadı.
Pazartesi:
12.800 / 12.700: destek.
13.000 / 13.100: ilk direnç.
13.250: daha ciddi toparlanma teyidi.
Fon krizi nedeniyle özellikle düşük likiditeli hisseler ile BIST30/büyük banka-sanayi hisseleri arasındaki relatif performans kritik.
STOXX 600 cuma +%0,4, haftalık +%0,5 kapandı ve üç haftalık kayıp serisini sonlandırdı.
Enerji sektörü -%1,3, bankalar +%1,3, finansal hizmetler +%1,1 oldu. Ryanair ve Lufthansa petrol düşüşüyle %2’den fazla yükseldi.
Bu bize Avrupa işleminin ne kadar petrol bağımlı olduğunu gösteriyor.
Brent 100 altı Avrupa için mini mali teşvik gibi çalışır.
Brent yeniden 110’a giderse aynı mekanizma tersine döner.
Cuma dolar endeksi -%0,3 ile 100,95.
Buna rağmen dolar ikinci haftalık yükselişini yaptı. Ekim Fed artırım olasılığı yaklaşık %66.
Bu nedenle cuma düşüşünü yeni dolar bear trendi olarak okumuyorum.
Cuma son Reuters ölçümü:
1,1396 — +%0,15 günlük.
Euro üçüncü haftalık kaybını yaşadı; bu yıl başından beri en uzun kayıp serisi.
1,1450-1,1500: satış izleme.
1,1320: ilk aşağı bölge.
1,1250: ikinci bölge.
1,1550: invalidasyon.
Ana katalizör: Fed-ECB faiz farkı + petrol.
157,13.
Yen cuma %1,06 yükseldi ve 7 Eylül’den beri en güçlü günlük performansını yaptı.
Katalizör çok önemli:
Trump’ın zayıf yenden rahatsızlığını Japonya Başbakanı Takaichi’ye ilettiği açıklandı. Japon Maliye Bakanı Katayama ile ABD Hazine Bakanı Bessent de yenin düşük değerlenmesine ilişkin kaygıları ve koordinasyonu teyit etti.
22 Eylül CFTC verisinde spekülatif/non-commercial JPY pozisyonları:
192.274 long
120.292 short
Net yaklaşık +71.982 kontrat JPY long.
Ancak bir haftada long pozisyonlar 45.677 kontrat azaldı.
Bu çok değerli bir sinyal:
JPY artık devasa short squeeze işlemi değil; piyasa zaten net long.
Dolayısıyla 157’den körlemesine JPY kovalamak yerine 158-159 tepkisini satmak daha iyi asimetri sunuyor.
1,3246 — +%0,23.
BoE Başkanı Andrew Bailey’nin yüksek enerji fiyatlarının faizleri sabit bırakmayı zorlaştırdığı yönündeki mesajı sterlini destekledi.
Ancak CFTC tarafı farklı bir resim gösteriyor:
GBP non-commercial:
54.455 long
137.023 short
Net yaklaşık -82.568 kontrat.
Bu nedenle GBP’de short-covering potansiyeli var.
1,318-1,322 counter-trend long hâlâ takipte.
CHF’yi outright trend işlemi değil jeopolitik hedge olarak görüyorum.
İran görüşmeleri çökerse CHF yeniden değer kazanabilir.
Gerçek anlaşma çıkarsa hedge azaltılır.
AUD’nin bakır duyarlılığı olumlu; yüksek ABD faizleri olumsuz.
Outright AUD/USD yerine AUD/NZD daha temiz.
RBNZ’nin reaksiyon fonksiyonu NZD’nin ana sürücüsü.
Yüksek ABD tahvili nedeniyle USD karşısında agresif long yerine cross tercih ediyorum.
Petrol 104 doların üzerinde.
Bu normalde CAD pozitif.
Ancak WTI’ın Brent’e göre olağanüstü zayıflaması Kanada petrol bağlantısının analizinde yalnız Brent’e bakmayı yetersiz hale getiriyor.
CAD/EUR, outright USD/CAD’den daha temiz.
JPY müdahale/koordinasyon kuyruğu nedeniyle yükselişleri satış yönünde izliyorum.
Sterlin şahin BoE’den destek alıyor; JPY ise müdahale riskinden.
İki yönlü volatilite yüksek. Trend yerine GBP/JPY vol daha ilginç; ancak güvenilir 1W implied-vol rakamını doğrulayamadığım için fiyat vermiyorum.
CFTC GBP short kalabalığı + Bailey şahinliği:
EUR/GBP short relatif değer fikrini destekliyor.
Yeni JPY short carry eklemiyorum.
Özellikle Japonya-ABD koordinasyonu varken carry’nin küçük getirisine karşı kuyruk riski büyük.
JPY normalleşmesini ifade etmek için ilginç relatif hedge.
BOJ’un yeniden güvercinleşmesi invalidasyon.
İran/Hürmüz haberine hassas.
Diplomasi → EUR/CHF yukarı.
Savaş tırmanması → CHF yukarı.
Bakır/Çin hassasiyeti AUD lehine.
RBNZ’nin ekstra şahinleşmesi ana risk.
Petrol 100’e doğru giderse Avrupa’nın terms-of-trade dengesi iyileşir ve EUR/AUD short tezinin gücü azalır.
Yeni short için acele etmiyorum.
Cuma:
6,723.
Dolar CNH karşısında yaklaşık %0,11 yükseldi.
PBOC hafta başında yuanın 3,5 yılın en güçlü seviyesine gitmesine daha fazla alan verdi. Ancak Goldman Sachs ve OCBC bunun kalıcı tek yönlü yuan rallisi anlamına gelmediğini değerlendiriyor.
6,74-6,76 USD/CNH satış izleme bölgesi.
Petrol Hindistan için hâlâ en önemli dış değişkenlerden.
Brent 100 altı → INR pozitif.
110 üzeri → INR negatif.
Bu nedenle INR’yi yalnız dolar değil petrol karşısında okumak gerekiyor.
AI/semiconductor ihracatı KRW’ye yapısal destek sağlıyor.
Petrol ithalatçısı INR karşısında:
KRW/INR long
hâlâ favori relatif işlemlerimden.
Carry yüksek ama US10Y %5 üzerindeyken BRL carry’nin risksiz faize karşı avantajı daralıyor.
Volatilite düşmeden yeni kaldıraç eklemem.
Aynı mekanizma MXN için geçerli.
Carry iyi.
ABD faizi çok yüksek.
Yeni pozisyon için tahvil volatilitesinin sakinleşmesini beklerim.
Altının haftalık -%2,1 performansı ZAR’ın metal desteğini zayıflatıyor.
US10Y tekrar %5,23 üzerine çıkarsa ZAR hassas.
Bloomberg HT hafta sonu ekranında dolar/TL yaklaşık 49,0 bölgesinde.
Petrolün 106’dan 104’e düşmesi Türkiye açısından olumlu.
Ancak pazartesi Brent yeniden gap-up açarsa bu avantaj hızla kaybolabilir.
İçeride fon krizi, likidite ve teminat zinciri ayrıca izlenmeli.
Aynı zaman damgasında kurumsal kaynaklardan bütün G10 + EM için forward points, 1W/1M implied volatility ve 25-delta risk reversal matrisini çapraz doğrulayamadığım için rakam üretmiyorum.
Ama üç opsiyon teması önemli:
USD/JPY: JPY call hedge artık politika sigortası.
EUR/USD: downside hedge Fed farkı nedeniyle anlamlı.
Petrol: hafta sonu Hürmüz gap riski nedeniyle call-skew stratejik önem taşıyor.
Rakamını doğrulayamadığım opsiyon metriğini kesin sayı gibi yazmıyorum.
Aşağıdakiler yatırım tavsiyesi değil, fiyat/katalizör/invalidasyon içeren profesyonel piyasa senaryolarıdır.
| # | İşlem | Yön / Bölge | Hedef | Invalidasyon | Katalizör | Ufuk |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | USD/JPY | Short 158-159 | 156 / 154,5 | 159,5+ | ABD-Japonya | Swing |
| 2 | EUR/USD | Short 1,145-1,150 | 1,132 / 1,125 | 1,155 | Fed-ECB | 1-2 hf |
| 3 | GBP/USD | Counter-long 1,318-1,322 | 1,335 / 1,345 | 1,310 | BoE + CFTC | Swing |
| 4 | EUR/GBP | Short | -%1 / -%1,5 | Bailey dönüşü | GBP short-cover | 1-4 hf |
| 5 | AUD/NZD | Long | +%1,5-2 | RBNZ şahinliği | Bakır | 1-4 hf |
| 6 | CHF/JPY | Short | -%2 | BOJ güvercin | JPY normalleşme | 1-4 hf |
| 7 | USD/CNH | Short 6,74-6,76 | 6,68 | 6,80 | PBOC | 1-4 hf |
| 8 | KRW/INR | Long | +%2 | Brent <95 | AI/petrol | 1-4 hf |
| 9 | USD/ZAR | Long | +%2-3 | Altın >4.400 | ABD faizi | Swing |
| 10 | CAD/EUR | Long | +%1-1,5 | Brent <98 | Petrol/Avrupa | 1-4 hf |
| 11 | Altın | Long 4.240-4.260 | 4.330/4.400 | 4.220 | Faiz/jeopolitik | Swing |
| 12 | Gümüş | Long 62,5-63,5 | 65,5/67 | 61,5 | Metal beta | Swing |
| 13 | Platin | Long 1.720-1.745 | 1.800/1.825 | 1.680 | Arz | 1-4 hf |
| 14 | Altın/Gümüş | Ratio short >67,5 | 65 | 69 | Risk appetite | 1-4 hf |
| 15 | Brent | Counter-long 101-102 | 105/108 | 99 | Hürmüz | Swing |
| 16 | Brent | Taktik short 108-110 | 105/102 | 112 | Diplomasi | Intraday |
| 17 | Brent-WTI | Spread daralma | 9-10 $ | >14 $ | Dizel politikası | 1-4 hf |
| 18 | US10Y | Duration long %5,20-5,30 | %5,00 | %5,40+ | NFP/CPI | 1-4 hf |
| 19 | BIST30/XU100 | Relatif long | +%2 relatif | fon stresi yayılır | Likidite | 1-4 hf |
| 20 | BTC | Counter-long 82-83k | 87/90k | <80k | US yields | Swing |
| 21 | EUR/JPY | Short tepki | -%2 | USDJPY >159,5 | Intervention | Swing |
| 22 | GBP/JPY | Hedge short | -%2 | BOJ dönüşü | Carry unwind | Swing |
1. USD/JPY tepki short — 158-159.
2. US10Y %5,20-5,30 duration long.
3. Altın 4.240-4.260 risk tanımlı long.
4. KRW/INR long.
5. BIST30/XU100 relatif kalite işlemi.
1. 157 civarında JPY’yi körlemesine kovalamak.
2. Düşük likiditeli BIST hisselerinde “çok düştü” işlemi.
3. 12 dolara yaklaşmış Brent-WTI spreadini genişleme yönünde kovalamak.
4. %5,2 tahvil faizi ortamında kaldıraçlı Nasdaq/BTC long.
5. Hafta sonu İran haberlerinden bir tanesini kesin sonuç kabul ederek büyük petrol pozisyonu taşımak.
Brent 108: İran diplomasisinin fiyatlamadan çıkmaya başladığını gösterir.
Brent 100: Avrupa, INR, TRY ve global enflasyon açısından önemli rahatlama.
US10Y %5,23: yeniden aşılırsa duration baskısı büyür.
USD/JPY 156: carry çözülmesi hızlanabilir.
BIST 13.100: içeride ilk anlamlı teknik toparlanma teyidi.
Cuma kapanışından sonra piyasalar şu hikâyeyi satın aldı:
Petrol düşebilir.
Diplomasi ilerleyebilir.
AI kârları büyümeyi taşıyabilir.
Tahvil faizleri de zirveye yaklaşmış olabilir.
Cumartesi günü bu hikâyenin ilk ayağı yeniden tartışmalı hale geldi.
İran hâlâ Washington’ın yanıtını bekliyor. Trump’ın teklifi reddettiğine ilişkin haber var fakat resmi ABD teyidi yok. Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırıları da sürüyor.
Bu yüzden pazartesi sabahı geçen haftanın fiyatlarına değil, hafta sonunda değişen olasılıklara bakmak gerekiyor.