
Dün gece ABD kapanışları kesinleşti ve sabaha girerken Asya fiyatlaması başladı. Sabahın ana mesajı şu: Brent 100 doların üzerinde kalıcılaşırken küresel tahvil faizleri yükseliyor; fakat dolar bu kadar güçlü bir faiz avantajına rağmen geniş çaplı ralli yapamıyor. Bunun nedeni para politikası ayrışmasının artık yalnız Fed lehine çalışmaması. ECB ve özellikle BOJ da oyuna girdi.
Wall Street kesin kapanışları: S&P 500 7.636,46 ile -%0,48; Nasdaq 26.253,34 ile -%0,64; Dow 52.381,02 ile -%0,77. S&P enerji sektörü +%1,1 ile 11 sektör içinde yükselen tek sektör oldu. (Reuters)
Petrolde kesin settlement Brent 101,21 dolar, WTI 96,05 dolar. Brent bu sabah da yaklaşık 101,10 dolar, WTI 96,24 dolar civarında; yani dün geceki jeopolitik prim geri verilmiyor. Hürmüz’den petrol akışı 2 milyon varil/gün civarına kadar gerilemiş durumda. (Reuters)
ABD 10 yıllık tahvil faizi dün Hazine’nin 10–20 yıllık tahvillerde 6 milyar dolarlık geri alım açıklamasından sonra bile %4,8528 gördü; bu sabah yaklaşık %4,8406. Hazine’nin operasyonu önceki uzun vadeli geri alımın üç katı olmasına rağmen faizlerin düşmemesi piyasanın sorunun likiditeden çok enflasyon + term primi + borç arzı olduğunu düşündüğünü gösteriyor. (Reuters)
Altın dün 4.414,30 dolar seviyesine yükseldi; bu sabah 4.412,84 dolar civarında. Gümüş dün 67,91 dolar, +%3,3; platin +%5,1 yükseldi. (Reuters)
BIST 100 dün 14.505,48 ile +%0,70 kapandı ve 328,6 milyar TL ile tarihinin en yüksek günlük işlem hacmini gördü. Ancak içeride ciddi rotasyon vardı: bankacılık -%2,43, holding -%0,26; kimya-petrol-plastik +%3,25, bilişim -%3,90. Bugün TCMB kararı izlenecek; AA Finans medyan beklentisi politika faizinin %37’de sabit tutulması. (Anadolu Agency)
Asya bu sabah risk-off. MSCI Asya-Pasifik yaklaşık -%1, Nikkei ve KOSPI erken işlemlerde %1’in üzerinde geriliyor. (Reuters)
Fakat Japonya’da endeksten daha önemli haber BOJ’dan geldi. Yönetim Kurulu üyesi Kazuyuki Masu, enflasyon hızlanırsa BOJ’un faizleri daha hızlı artırmak zorunda kalabileceğini, negatif reel faizlerden mümkün olduğunca hızlı çıkılması gerektiğini söyledi. Reuters’ın aktardığı piyasa görüşü eylül ayında faizin %1,25’e çıkarılması, ardından 2027 ortasına kadar %1,75’e ulaşılması ihtimalini güçlendiriyor. (Reuters)
Bu artık küçük bir Japonya hikâyesi değil.
BOJ ↑ → yen fonlama maliyeti ↑ → yen carry trade getirisi ↓ → JPY short kapanışı ↑ → yen ↑ → Japon sermayesinin ülkeye dönüş cazibesi ↑.
Reuters/Jefferies hesabında sınır ötesi yen borçlanmasının mart itibarıyla 360 trilyon yen / 2,34 trilyon dolar ile rekor seviyeye ulaştığı tahmin ediliyor. Dolayısıyla BOJ değişimi küresel kaldıraç üzerinde gerçek bir risk. (Reuters)
Burada piyasanın en ilginç noktası dolar.
ABD 10Y %4,84. Brent 101 dolar. Fed artırım ihtimali yaklaşık %60. Buna rağmen DXY güçlü bir yukarı kırılma yapamıyor.
Reuters bu sabah döviz piyasasını tam olarak bu çelişki üzerinden okuyor: petrol şoku küresel tahvil faizlerini yükseltirken dolar yalnız sınırlı toparlanıyor; piyasa aynı anda ECB, BOJ ve Fed’in sıkılaşmasını fiyatlıyor. (Reuters)
Bence küresel FX piyasasının merkezinde şu anda USD/JPY var.
Yen yedi ayın en güçlü seviyelerine kadar geldi. BOJ artırımı artık ciddi biçimde fiyatlanıyor ve Washington-Tokyo’nun temmuzdaki ortak yen müdahalesi psikolojik rejimi değiştirdi.
Interactive Brokers Traders’ Insight tarafında da bu tema öne çıkıyor. IBKR’nin önceki analizinde ortak müdahalenin üç aylık yen değer kaybını sildiği ve piyasanın artık Japon para politikasını çok daha ciddiye aldığı vurgulanmıştı. (Interactive Brokers)
Daha önemlisi Reuters’ın carry hesabı: klasik USD/JPY carry getirisi yıllık yaklaşık %2,5–3,5 bandına kadar indi; 2024’te bu getiri %5–6 civarındaydı. (Reuters)
Yani risk/getiri bozuluyor.
Trend: JPY lehine.
Temel işlem: USD/JPY rallilerini satma eğilimi.
Tetikleyici: BOJ’un eylül artırımını teyit etmesi ve daha fazla artış sinyali.
Bozulma koşulu: BOJ’un beklenenden güvercinleşmesi veya yenin 152 civarında sert biçimde reddedilip yeniden kalıcı 156–157 üzerine dönmesi.
Buradaki en büyük risk ise pozisyon kalabalığı. Reuters, yenin çok hızlı güçlendiğini ve 152 civarında teknik dirençle karşılaşabileceğini belirtiyor. (Reuters)
Bugün ECB’nin faizi %2,25’ten %2,50’ye yükseltmesi bekleniyor. Reuters’ın görüştüğü ekonomistler bunu ana senaryo olarak görüyor; enerji kaynaklı enflasyon nedeniyle önümüzdeki dönemde daha fazla sıkılaştırma da masada. (Reuters)
Bu nedenle EUR/USD’daki temel trade artık yalnız “Fed şahin → dolar al” değil.
Daha doğru denklem:
Fed şahin + ECB şahin = faiz farkının dolar lehine açılması sınırlanıyor.
Bu da ABD 10 yıllığı %4,8’in üzerinde olmasına rağmen EUR/USD’nin yaklaşık 1,16 bölgesinde direnebilmesini açıklıyor.
Trend: nötr/ılımlı EUR pozitif.
Tetikleyici: ECB +25 bp ve Lagarde’dan yeni artırımlara açık mesaj.
Bozulma: ECB’nin bugünkü artırımı yaptıktan sonra açık biçimde “işimiz bitti” sinyali vermesi.
Burada karşı-trend işlem ECB sonrası aşırı euro rallisinin satılması olabilir; çünkü petrol 101 dolar ile enerji ithalatçısı Euro Bölgesi için aynı zamanda negatif büyüme şoku.
Sterlin dolar karşısında yaklaşık 1,35–1,36 bölgesinde direniyor ancak yene karşı belirgin şekilde zayıflıyor. Reuters’ın son ölçümünde GBP/JPY 209 civarına kadar gerilemişti. (Reuters)
Dolayısıyla sterlinde dolar yerine yen çaprazı daha temiz makro trade sunuyor:
GBP/JPY short = BOJ sıkılaşması + carry unwind.
Fakat yen pozisyonunun hızla kalabalıklaşması nedeniyle bu trade artık bir hafta önceki kadar asimetrik değil.
USD/INR dün 95,1050 kapandı ve rupinin dolar karşısında 95 seviyesinin üzerine çıkması RBI müdahalesini tetikledi.
Reuters’a göre RBI yalnız spot dolar satmadı; aynı zamanda kısa vadeli sell/buy FX swapları kullanarak rupideki fazla likiditeyi çekmeye çalıştı. 1 yıllık forward implied yield üç ayın zirvesi olan %3,16’ya çıktı. (Reuters)
Bu sabah piyasa USD/INR’nin 95,15–95,20 civarında açılmasını bekliyor. (Reuters)
Buradaki makro trade son derece temiz:
Petrol ↑ → Hindistan ithalat faturası ↑ → cari denge baskısı ↑ → INR ↓.
Karşı kuvvet RBI.
Bu nedenle USD/INR yükselişi trend trade; fakat merkez bankası müdahalesi nedeniyle kaldıraçlı takip edilmesi en riskli işlemlerden biri.
Bu önemli bir ayrışma.
Brent 101 dolar olmasına rağmen Kanada doları dün %0,2 değer kaybetti; USD/CAD yaklaşık 1,3805.
Neden?
ABD-Kanada ticaret savaşı petrolün CAD üzerindeki pozitif etkisini bastırıyor. (Reuters)
Bu nedenle klasik:
petrol ↑ = CAD ↑
işlemi şu anda çalışmıyor.
FX açısından bu çok değerli bilgi: makro korelasyon kırılmış durumda.
Reuters’ın carry-trade analizindeki belki de en ilginç ayrıntı şu:
Temmuzdaki Japonya-ABD yen müdahalesinden sonra bazı carry yatırımcıları fonlama para birimi olarak yenden İsviçre frangına kaymaya başladı. (Reuters)
Bu nedenle orta vadede CHF’yi sadece “güvenli liman” olarak okumak yetersiz.
Eğer CHF yeni funding currency olursa:
risk-on döneminde CHF short
yeniden büyük makro trade haline gelebilir.
Ancak bugün petrol savaşı ve jeopolitik risk yüksek olduğu için bunu hemen takip edilecek trade olarak değil, önümüzdeki ayların potansiyel yapısal trade’i olarak görüyorum.
Reuters bu sabah yuanın dört yılın güçlü seviyelerine yakın kaldığını belirtiyor. (Reuters)
Bu önemli çünkü Çin de büyük enerji ithalatçısı.
Fakat sermaye yönetimi, ticaret fazlası ve PBOC kur kontrolü petrol şokunun yuan üzerindeki etkisini Hindistan’daki kadar doğrudan bırakmıyor.
Dolayısıyla Asya FX’te şu anda daha temiz ayrışma:
INR zayıf / CNY dirençli.
Bu bir relatif-value trade olarak izlenmeye değer.
Dün USD/TRY yaklaşık 48,47 civarındaydı. (Ekonomi Manşet)
Bugün ana katalizör TCMB.
Piyasa beklentisi:
politika faizi %37’de sabit. (Anadolu Agency)
Burada kısa vadeli spot hareketten daha önemli olan forward eğrisi.
Petrolün 101 dolara çıkması Türkiye açısından:
enerji ithalat faturası ↑ → enflasyon riski ↑ → cari denge riski ↑
demek.
Bu nedenle TCMB’nin faiz mesajı ve dezenflasyon vurgusu USD/TRY forward fiyatlaması açısından spot seviyeden daha önemli olacak.
Piyasa haritasını dört trade’e indirgersem:
JPY long / USD short: En güçlü makro tema. BOJ sıkılaşması + carry unwind + politika desteği. Fakat 152 civarında kalabalık pozisyon riski var.
EUR/USD yukarı eğilim: ECB’nin sıkılaşması doların faiz avantajını azaltıyor; bugünkü ECB kararının tonu belirleyici.
USD/INR long: 100 dolar petrolün en temiz makro FX ifadelerinden biri; fakat RBI müdahalesi nedeniyle risk yüksek.
CAD konusunda temkin: petrol rallisine rağmen Kanada ticaret savaşı nedeniyle klasik CAD-long korelasyonu çalışmıyor.
Ve bir sonraki büyük yapısal tema:
JPY’den CHF’ye funding-currency geçişi.
Interactive Brokers FX ve piyasa yorumları bugün özellikle yen carry trade, yükselen tahvil faizleri ve petrol şokunun birlikte okunması gerektiğine işaret ediyor; IBKR’nin 9 Eylül yorumlarında da 10 yıllık faizin 35 aylık zirvesi, ECB’nin artırım ihtimali ve yen müdahalesi ayrı ayrı öne çıkarılmış durumda. (Interactive Brokers)
Bugün üç olay bütün bu trade’leri yeniden fiyatlayabilir: TCMB kararı, ECB kararı ve ABD ÜFE.
Ardından cuma ABD CPI.
Bu yüzden bugün FX piyasasında yapılabilecek en büyük hata son iki günlük trendleri düz çizgi halinde ileri taşımak.
Çünkü aynı anda üç merkez bankasının reaksiyon fonksiyonu değişiyor.
Dün piyasanın en önemli rakamı Brent’in 101 doları aşmasıydı.
Bu sabah daha büyük hikâye ortaya çıkıyor:
Petrol 101 dolar. ABD 10Y %4,84. Fed artırım ihtimali %60.
Normalde doların uçması gerekirdi.
Uçmuyor.
Çünkü:
ECB sıkılaşıyor.
BOJ sıkılaşıyor.
Yen carry trade çözülmeye başlıyor.
Ve sermayenin fiyatı yalnız Washington’da belirlenmiyor artık.
Bu nedenle bugünün FT Full Throttle tezi:
ABD 10 yıllık %4,84. Brent 101 dolar. Fed artırım ihtimali %60.
Normalde doların uçması gerekir.
Ama uçmuyor.
Çünkü aynı anda başka bir makine çalışıyor:
BOJ sıkılaşıyor → yen güçleniyor → carry trade çözülüyor.
Sınır ötesi yen borçlanmasının büyüklüğü için kullanılan gösterge:
360 trilyon yen / 2,34 trilyon dolar.
Ve bugün BOJ üyesi Masu daha açık konuştu:
Enflasyon hızlanırsa Japonya faizleri daha hızlı artırmak zorunda kalabilir.
ECB de bugün ikinci faiz artırımına hazırlanıyor.
Yani artık denklem:
Fed şahin = dolar yükselir
kadar basit değil.
Bir tarafta Fed.
Bir tarafta ECB.
Bir tarafta BOJ.
Ortada 101 dolarlık petrol ve yükselen küresel tahvil faizleri.
Hindistan rupisi 95’in üzerine düştü; RBI müdahale ediyor.
Kanada doları petrol yükselirken bile değer kaybediyor.
Yen ise petrol şokuna rağmen güçleniyor.
Bunlar tesadüf değil.
FX piyasası bize yeni rejimi hisse senetlerinden önce gösteriyor.
Görevi de günde iki çalışacak şekilde 07:05 ve 19:05 olarak güncelledim; her iki sürümde ayrıntılı FX bölümü, Reuters ile birlikte profesyonel piyasa yorumları ve özellikle / FXPro taraması yer alacak.