TAHVİL PİYASASI REJİM DEĞİŞTİRİYOR: JAPONYA %3, ABD %4,80, PETROL 94,65 DOLAR

Meta açıklaması: 1 Eylül 2026 Salı günü küresel tahvil satışları sertleşti. Japonya 10 yıllık devlet tahvili faizi 1996’dan beri ilk kez %3’e, ABD 10 yıllık Treasury getirisi %4,798’e yükseldi. Brent petrol %4,6 artışla 94,65 dolar, WTI %5,2 artışla 90,22 dolardan kapandı. Fed’in eylül ayında 25 baz puan artırma ihtimali yaklaşık %68’e çıktı. Altın 4.342 dolar bölgesine, gümüş yaklaşık 64,5 dolara gerilerken BIST 100 günü %0,73 kayıpla 14.229,01 puanda tamamladı.

1. BUGÜNÜN EN ÖNEMLİ HABERİ PETROL DEĞİL: TAHVİL

Son birkaç gündür piyasayı ABD–İran çatışması üzerinden okuyorduk.

Bugün denklem bir üst aşamaya geçti.

Japonya 10 yıllık devlet tahvili getirisi:

%3

seviyesine çıktı.

Bu seviye 1996’dan beri ilk kez görülüyor.

Japon 2 yıllık getiri %1,81’e, 5 yıllık ise %2,265’e kadar yükseldi.

ABD tarafında 10 yıllık Treasury:

%4,798

seviyesini gördü.

Reuters’ın daha sonraki ölçümünde yaklaşık %4,77 civarındaydı. Bu, Ocak 2025’ten bu yana en yüksek bölge.

30 yıllık ABD Treasury de yaklaşık:

%5,25

bölgesine çıktı.

Dolayısıyla artık yalnız bir Fed hikâyesi yaşamıyoruz.

KÜRESEL DEVLET TAHVİLİ SATIŞI YAŞIYORUZ.

ABD.

Japonya.

Almanya.

Fransa.

İngiltere.

Hepsinde uzun vadeli borçlanma maliyeti yükseliyor.

Bu nedenle bugünün gerçek piyasa zinciri:

PETROL → ENFLASYON → MERKEZ BANKASI → TAHVİL FAİZİ → VARLIK DEĞERLEMESİ

2. JAPONYA: %3 ARTIK SADECE BİR RAKAM DEĞİL

Japonya’yı bugün ayrıca okumak gerekiyor.

Nikkei 225:

66.215,34 | -%0,15

TOPIX:

4.181,86 | +%0,62

seviyesinde kapandı.

Nikkei zayıfken TOPIX’in yükselmesi, pahalı teknoloji/yarı iletken hisselerinden banka, enerji ve değer hisselerine rotasyonu gösteriyor.

Ama hisse senedi hareketi ikincil.

Asıl rakam:

10Y JGB = %3

Japonya’nın kamu borcu GSYH’nin %200’ünün üzerinde.

Bu nedenle faizlerde birkaç yüz baz puanlık normalleşmenin bütçe üzerindeki etkisi, birçok gelişmiş ekonomiden çok daha büyük.

Üstelik Japonya ve ABD bugün yeniden yen konusunda koordinasyon mesajı verdi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, BOJ Başkanı Kazuo Ueda’ya enflasyon beklentilerini kontrol altında tutacak “sağlam” para politikası çağrısında bulundu. Japonya ile ABD, yendeki düzenli hareketlerin küresel finansal istikrar açısından önemli olduğu konusunda mutabık kaldı.

USD/JPY ise Reuters ölçümünde:

160,08

civarında.

Yani sorun çözülmüş değil.

Japonya’da artık iki seçenek giderek daralıyor:

daha fazla kur müdahalesi

veya

DAHA HIZLI BOJ FAİZ ARTIŞI.

İkincisi gerçekleşirse Japon sermayesinin ABD ve Avrupa tahvillerinden kendi ülkesine dönmesi küresel faizleri daha da yukarı itebilir.

3. PETROL: 90 DOLAR DEĞİL — KESİN SETTLEMENT 94,65 DOLAR

Burada gün içindeki bütün eski rakamları siliyorum.

Reuters kesin settlement:

BRENT: 94,65$ | +%4,6

WTI: 90,22$ | +%5,2

Bu artık normal jeopolitik prim hareketi değil.

Petrol beş haftanın en yüksek bölgesine çıktı.

Arkasında üç gelişme var:

ABD’nin İran hedeflerine yeniden saldırması,

Hürmüz’de iki Suudi petrol tankerinin vurulması,

İran’ın Körfez’den petrol ihracatını engelleme tehdidini yeniden yükseltmesi.

Saldırıya uğrayan tankerlerin her biri yaklaşık 2 milyon varil Suudi petrolü taşıyordu.

Can kaybı bildirilmedi.

Ama piyasa açısından asıl mesele tankerlere verilen fiziksel zarar değil.

HÜRMÜZ RİSKİNİN ARTIK TEORİK OLMAMASI.

4. İRAN PETROL İHRACATI GERÇEKTEN ÇÖKÜYOR

Bugünün petrol tarafındaki çok daha yapısal haber Reuters’ın İran ihracat analizinden geldi.

İran ham petrol yüklemeleri mart ayında yaklaşık:

2 milyon varil/gün

iken ağustosta:

220–255 BİN VARİL/GÜN

seviyesine kadar düştü.

Bu çok büyük bir daralma.

ABD deniz ablukası yıllardır yaptırımların yapamadığı şeyi fiziksel olarak gerçekleştiriyor:

İRAN’IN PETROLÜNÜ PAZARA ÇIKARMASINI ENGELLİYOR.

İran’ın ana müşterisi Çin.

Dolayısıyla bu hikâye yalnız İran–ABD çatışması değil.

Bir sonraki aşamada:

Çin’in nasıl tepki vereceği

asıl kritik soru olabilir.

5. FED: EYLÜL ARTIRIM OLASILIĞI %68

CME FedWatch verisini aktaran Reuters’a göre eylül ayında 25 baz puanlık artırım ihtimali:

%68 CİVARINDA.

Bir hafta önce:

%39,6.

Warsh’ın Jackson Hole konuşması öncesinde ise yaklaşık %35 civarındaydı.

Bugün Fed Guvernörü Michael Barr da önemli bir cümle kurdu:

Enflasyon yeterince hızlı soğumazsa faizlerin artırılması gerektiğini söyledi.

Dolayısıyla piyasa artık Warsh’ı yalnız kişisel bir şahin görüş olarak fiyatlamıyor.

Fed içinde ikinci destekleyici sinyaller gelmeye başladı.

Bu nedenle:

EYLÜL FAİZ ARTIRIMI ARTIK KUYRUK RİSKİ DEĞİL.

6. ABD VERİLERİ: BÜYÜME SOĞUYOR AMA FİYAT BASKISI BİTMİYOR

ABD ISM imalat PMI ağustosta:

54,6

seviyesine geriledi.

Temmuz:

55,6.

Yani üretim hâlâ genişliyor ancak momentum düşüyor.

Daha önemli rakam:

FİYAT ÖDENENLER ENDEKSİ 71,1.

Bu çok yüksek bir enflasyon baskısı.

JOLTS tarafında iş ilanları beklentinin altında kaldı.

Ancak işsiz başına açık iş oranı yaklaşık:

1,05

seviyesinde.

İşgücü piyasası soğuyor ancak henüz kırılmış değil.

Fed açısından kötü kombinasyon:

büyüme yavaşlıyor

ama

girdi fiyatları yüksek.

Bu doğrudan stagflasyon değil.

Ama stagflasyon riskinin fiyatlanması için yeterli.

7. ALTIN: SAVAŞ BÜYÜRKEN ALTIN NEDEN %2’DEN FAZLA DÜŞTÜ?

Reuters’ın daha geç değerli metal ölçümünde spot altın:

4.342,20$ | yaklaşık -%2,4

ABD altın vadeli settlement:

4.396,40$ | -%1,9

Bu hafta içinde 4.696 dolar görülmüştü.

Şimdi 4.342 dolar.

Yaklaşık:

354 DOLARLIK GERİ ÇEKİLME.

Ve bunu ABD–İran çatışması büyürken yaşıyoruz.

Bu çok önemli.

Klasik denklem:

savaş → güvenli liman → altın yükselir

şu anda çalışmıyor.

Neden?

Çünkü piyasada savaşın ürettiği enflasyon:

ALTIN TALEBİNDEN DAHA HIZLI FAİZ ARTIŞI ÜRETİYOR.

Altın için fırsat maliyeti yükseliyor.

Bu nedenle bugün jeopolitik riskten daha güçlü değişken:

REEL FAİZ.

8. GÜMÜŞ: ALTINDAN DA ZAYIF

Reuters değerli metal raporu gümüşün gün içinde yaklaşık:

-%2,9

gerilediğini teyit ediyor.

Spot fiyat gün içinde yaklaşık:

64,5–65 DOLAR

bölgesine indi.

Gümüşün altından daha sert satılması önemli.

Çünkü gümüş:

değerli metal

ve

endüstriyel metal

özelliklerini aynı anda taşıyor.

Yüksek faiz altın tarafını,

büyüme endişesi sanayi tarafını baskılıyor.

9. DOLAR: DXY 99,57

Reuters’ın gün içindeki geç FX ölçümü:

DXY: 99,57 | +%0,16

EUR/USD:

1,1599

USD/JPY:

160,08.

Doların hareketi aslında tahvil hareketine göre hâlâ sınırlı.

ABD 10 yıllık yaklaşık %4,80’e ulaştı.

Fed artırım ihtimali %68.

Petrol yaklaşık 95 dolar.

Buna rağmen DXY hâlâ 100’ün altında.

Bu ayrışma önemli.

Çünkü ABD faiz avantajı dolar için pozitifken:

borç sürdürülebilirliği

ve

uzun vadeli mali risk

doları sınırlıyor.

10. ABD REEL FAİZİ: BURADA SAHTE GÜNCELLİK YAPMIYORUM

Fed’in resmi H.15 reel faiz serisi canlı piyasa verisi değildir ve gecikmeli yayımlanır.

Son bağımsız olarak doğruladığım resmi gözlem:

10Y TIPS REEL FAİZ: %2,34

30Y TIPS REEL FAİZ: %2,92

ve bu gözlem 27 Ağustos tarihine aittir.

Bugün nominal 10 yıllık faiz %4,80’e yaklaştığı için güncel reel getiri muhtemelen bunun üzerinde hareket etmiş olabilir; ancak resmi veri yayımlanmadan bunu rakama çevirmiyorum.

Bu raporda:

SON RESMİ 10Y REAL = %2,34

olarak kalıyor.

11. WALL STREET: EYLÜL SATIŞLA BAŞLADI

ABD piyasası eylül ayına güçlü risk-off ile başladı.

Kesin kapanış yönleri:

DOW: -%0,8

S&P 500: -%0,8

NASDAQ COMPOSITE: -%1,1

Teknoloji yüksek faizden daha fazla etkilendi.

Enerji ise petrol rallisi sayesinde S&P 500 içinde açık ara pozitif ayrışan sektör oldu.

Tüketici ihtiyari, sanayi, malzeme ve teknoloji en zayıf gruplar arasında yer aldı.

Nvidia, Intel ve AMD günün çeşitli bölümlerinde baskı altındaydı.

Apple ise CEO değişimi sonrası pozitif ayrıştı.

Bunun adı AI krizinden çok:

DURATION KRİZİ.

Faiz yükseldikçe gelecekteki kârların bugünkü değeri düşüyor.

12. BIST 100: İKİ GÜNDE 412 PUAN KAYIP

BIST 100 kesin kapanış:

14.229,01 | -%0,73

Gün içi yüksek:

14.441,24

Gün içi düşük:

14.151,94

İşlem hacmi:

195,8 milyar TL.

Dün:

14.334,06

Bugün:

14.229,01.

Cuma kapanışı:

14.641,56.

Yani iki işlem gününde yaklaşık:

412 PUAN

silindi.

Ama bugün sektör dağılımı dün kadar kötü değildi.

Bankacılık:

+%0,52

Holding:

-%0,33.

En güçlü sektör:

Finansal Kiralama/Faktoring +%4,92

En zayıf:

Madencilik -%5,72.

Bloomberg HT detayında:

Bilişim -%5,45

GYO -%3,31

görüyoruz.

Pozitif tarafta:

İletişim +%1,44

Ticaret +%0,62

Sigorta +%0,56.

Yani bugün bankalar endeksi düşürmedi.

Satışın ana merkezi:

MADENCİLİK + BİLİŞİM + GYO.

Bu ayrım önemli.

13. BIST’TE EN YÜKSEK HACİM

Bugün en yüksek işlem hacmi:

ASELS: 12,49 milyar TL

AKBNK: 12,31 milyar TL

TUPRS: 12,20 milyar TL

ASTOR: 11,41 milyar TL

THYAO: 10,78 milyar TL.

Performans:

AKBNK +%0,14

TUPRS +%0,62

ASELS -%0,45

ASTOR -%2,76

THYAO -%0,25.

Özellikle ASTOR’daki negatif ayrışma enerji/elektrik temasının otomatik olarak bütün altyapı hisselerini korumadığını gösteriyor.

14. BIST TEKNİK: 14.100 ARTIK İLK KRİTİK SEVİYE

AA piyasa değerlendirmesinde:

14.100–14.000 destek

14.300–14.400 direnç

olarak öne çıkıyor.

Dünkü 14.200–14.100 destek alanının ilk kısmı bugün test edildi.

Gün içi dip:

14.151,94.

Bu nedenle 14.100’ün aşağı kırılması halinde 14.000 psikolojik sınırı kritik hale gelir.

15. ASYA: JAPONYA’DA HİSSE DEĞİL FAİZ, HONG KONG’DA SHEIN

Asya karışık kapandı.

Teyitli kapanışlarda:

Nikkei: 66.215,34 | -%0,15

TOPIX: 4.181,86 | +%0,62

KOSPI: yaklaşık +%0,23

Hang Seng: yaklaşık -%0,9

Shanghai Composite: yaklaşık -%0,2.

Hong Kong’da Shein’in IPO sonrası zayıf performansı endeks üzerinde baskı oluşturdu.

Ama yine altını çiziyorum:

ASYA’NIN HABERİ NIKKEI DEĞİL, JGB.

16. AVRUPA: ECB İÇİN DE İŞ ZORLAŞIYOR

STOXX 600:

647,08 | -%0,6

DAX:

-%1,1

CAC 40:

-%0,4

FTSE 100:

-%0,3.

Euro Bölgesi enflasyonu ağustosta %3’ün üzerine çıktı.

Bu da gelecek ECB toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı beklentisini güçlendiriyor.

Almanya ve Fransa’nın 30 yıllık tahvil faizleri 10 yılı aşkın sürenin zirvelerine çıktı.

Yani artık yalnız Fed değil:

FED + BOJ + ECB AYNI YÖNE BAKIYOR.

1 EYLÜL — NİHAİ ÇAPRAZ KONTROLLÜ PİYASA TABLOSU

Ana piyasa rakamlarında Reuters/LSEG, AP, Bloomberg HT ve AA’yı; resmi reel faiz için Fed serisini kullandım. Petrolde kesin settlement ile gün içi fiyatları, altında spot ile vadeli settlement’ı özellikle birbirinden ayırdım.

BUGÜNÜN YENİ ÖNEM SIRASI

1 — Küresel tahvil satışı: Japon 10Y %3, ABD 10Y %4,80’e yakın.

2 — Hürmüz: İki Suudi petrol tankerine saldırı ve yeni ABD–İran saldırıları.

3 — Petrol: Brent 94,65$, WTI 90,22$.

4 — Fed: Eylül artırımı yaklaşık %68.

5 — Japonya: BOJ üzerindeki faiz artırım baskısı ve USD/JPY 160.

6 — Altın: Çatışma büyürken 4.342$’a düşmesi; reel faiz güvenli limanı bastırıyor.

7 — ABD hisseleri: Nasdaq -%1,1; yüksek duration hisseleri yeniden baskıda.

8 — Avrupa: Yükselen enflasyon ve tahvil faizleri ECB artırımını yaklaştırıyor.

9 — BIST: 14.229; fakat bankalar +%0,52 ile pozitif ayrışıyor.

10 — ABD verileri: ISM yavaşlarken fiyatlar 71,1 ile yüksek; cuma istihdam artık kritik.

NET SONUÇ

Dün söylediğimiz zincir:

İran → petrol → enflasyon → Fed → tahvil → hisse

bugün çalıştı.

Ama bugün zincire yeni ve çok daha önemli bir halka eklendi:

JAPONYA.

Çünkü Japon 10 yıllık tahvil faizi:

%3.

Bu rakam küçük görünmesin.

Dünyanın en büyük dış varlık sahiplerinden birinin kendi devlet tahvili artık %3 getiriyor.

ABD Treasury %4,8’e yaklaşıyor.

30 yıllık Treasury %5,25 civarında.

Brent 94,65 dolar.

Fed artırım ihtimali %68.

BOJ artırım ihtimali güçlü.

ECB artırım beklentisi yükseliyor.

Bu artık bir ülkenin para politikası hikâyesi değil.

KÜRESEL İSKONTO ORANI YÜKSELİYOR.

Bu nedenle bugün savaş büyürken altının düşmesi tesadüf değil.

Nasdaq’ın düşmesi tesadüf değil.

Uzun tahvillerin satılması tesadüf değil.

Hepsi aynı şeyi fiyatlıyor:

PARANIN FİYATI YUKARI GİDİYOR.

Ve eğer Japonya’da %3 kalıcılaşırsa, hikâye çok daha büyür.

Çünkü o zaman soru:

“Fed kaç baz puan artıracak?”

olmaktan çıkar.

Asıl soru şuna dönüşür:

JAPON SERMAYESİ ARTIK NEDEN %5 ABD TAHVİLİ İÇİN KUR RİSKİ ALSIN?

İşte yeni rejimin en önemli sorusu bu.

PETROL ENFLASYONU BAŞLATTI. JAPONYA KÜRESEL FAİZ REJİMİNİ DEĞİŞTİREBİLİR.