İran’da 30.000 Protesto Kaybı, İsrail Talebi ve ABD Donanması

İran Sağlık Bakanlığı kaynaklarına göre ocak protestolarında ölü sayısı 30 bine ulaşmış olabilir
CENTCOM Komutanı Cooper İsrail’de; İran dosyası masada
USS Abraham Lincoln Basra’ya ilerlerken Tel Aviv Washington’dan hedef talep ediyor

İran Sağlık Bakanlığı’ndan iki üst düzey yetkilinin, 8–9 Ocak’ta ülke genelinde yaşanan protestolarda ölü sayısının 30 bin seviyesine ulaşmış olabileceğini açıklaması, Tahran’daki iç krizin boyutunu yeniden gündeme taşıdı. Resmî makamlarca teyit edilmeyen bu rakam, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle bastırılan protestoların, İran İslam Cumhuriyeti tarihindeki en kanlı dalgalardan biri olabileceğine işaret ediyor.

Bu açıklamaların hemen ardından jeopolitik cephede dikkat çekici bir askerî trafik yaşandı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) General Michael Cooper’ın İsrail’e giderek üst düzey temaslarda bulunması, görüşmelerin merkezinde İran dosyasının yer aldığını ortaya koydu. İsrail kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, Tel Aviv yönetimi ABD’den İran İslam Cumhuriyeti’ne ait devlet kurumları ve askerî hedeflerin vurulmasını talep etti. Channel 13’ün aktardığı bu talep, Washington üzerindeki askerî ve siyasi baskının yeni bir aşamaya geçtiğine işaret ediyor.

Sahadaki askerî hareketlilik de bu diplomatik temaslarla paralel ilerliyor. ABD Donanması’na ait uçak gemisi USS Abraham Lincoln, Güney Çin Denizi’nden Hint Okyanusu’na geçerek rotasını Orta Doğu’ya çevirdi. Geminin birkaç gün içinde Basra Körfezi’ne ulaşması bekleniyor. Bu konuşlanma, ABD’nin İran çevresindeki caydırıcılığını artırdığı ve olası bir askerî senaryoya hazırlık yaptığı şeklinde yorumlanıyor.

Ortaya çıkan tablo, İran’ın aynı anda iki cephede baskı altında olduğunu gösteriyor. İçeride protestoların bilançosu ağırlaşırken, dışarıda ABD–İsrail hattında askerî seçeneklerin daha açık şekilde masaya gelmesi, Tahran açısından riskleri büyütüyor. Piyasalar ve bölge ülkeleri açısından ise bu gelişmeler, Orta Doğu’da gerilimin yeniden sert bir faza girebileceğine dair güçlü bir sinyal olarak okunuyor.