Rus petrol tankerleri, Ukrayna kaynaklı drone riskinden kaçınmak için Karadeniz’de Türkiye ve Gürcistan kıyılarına paralel seyir izliyor. Bu güvenlik odaklı rota değişimi, Novorossiysk–İstanbul Boğazı...
Rus petrol tankerleri, Ukrayna kaynaklı drone riskinden kaçınmak için Karadeniz’de Türkiye ve Gürcistan kıyılarına paralel seyir izliyor.
Bu güvenlik odaklı rota değişimi, Novorossiysk–İstanbul Boğazı hattını yaklaşık 350 deniz mili uzatıyor.
Uzayan mesafe, navlun maliyetleri, sigorta primleri ve teslim süreleri üzerinden petrol ticaretine ek baskı yaratıyor.
Karadeniz’de Rus petrol ihracatında güvenlik gerekçeli yeni bir dönem başladı. Rusya’dan çıkan petrol tankerlerinin, Ukrayna’nın artan drone saldırıları nedeniyle açık deniz rotalarından uzaklaşarak Türkiye ve Gürcistan kıyılarına paralel seyir izlediği görülüyor. Deniz trafiği verileri ve gemi izleme haritaları, özellikle Novorossiysk Limanı’ndan çıkan tankerlerin, doğrudan hat yerine kıyı şeridine yakın, daha uzun ve dolaylı bir güzergâh tercih ettiğini ortaya koyuyor.
Bu rota değişikliği, Rus petrolünün Karadeniz’den küresel piyasalara çıkışında kritik bir dar boğaz olan İstanbul Boğazı’na giden hattı yaklaşık 350 deniz mili uzatıyor. Normal koşullarda daha kısa sürede tamamlanan Novorossiysk–İstanbul seferi, artan güvenlik kaygıları nedeniyle hem zaman hem de maliyet açısından daha pahalı hale geliyor.
Tankerlerin kıyıya yakın seyretmesinin temel nedeni, açık denizde drone saldırılarına daha açık olmaları. Ukrayna’nın son dönemde Karadeniz’de Rus enerji altyapısı ve ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini artırması, sigorta şirketlerini ve armatörleri daha temkinli davranmaya zorluyor. Kıyı hattı, mutlak güvenlik sağlamasa da erken tespit ve müdahale imkânı sunduğu için göreli olarak daha düşük riskli kabul ediliyor.
Uzayan rotanın ekonomik etkileri de dikkat çekici. Daha uzun seyir süresi, yakıt tüketimini artırırken navlun maliyetlerini yukarı çekiyor. Buna ek olarak, Karadeniz’de artan jeopolitik risk algısı sigorta primlerini zaten yükseltmiş durumda. Rota uzamasıyla birlikte bu maliyetlerin varil başına taşınan petrol fiyatına ek yük bindirmesi bekleniyor.
Bu gelişme, Rus petrolünün savaş koşullarında nasıl yeniden şekillenen lojistik ağlar üzerinden taşındığını da gösteriyor. Yaptırımlar, tavan fiyat uygulamaları ve güvenlik riskleri, Rus enerji ihracatını daha karmaşık ve pahalı hale getirirken, Karadeniz’in giderek daha riskli bir ticaret koridoruna dönüştüğüne işaret ediyor.
Enerji piyasaları açısından bakıldığında, bu tür lojistik aksamalar küresel petrol arzını doğrudan kesmese bile, taşımacılık maliyetleri üzerinden fiyatlara dolaylı baskı oluşturuyor. Özellikle Akdeniz ve Avrupa rafinerileri için Karadeniz kaynaklı arzın zamanlaması ve maliyeti daha oynak hale gelirken, Türkiye Boğazları bir kez daha jeopolitik risklerin kesişim noktasında öne çıkıyor.
