AB Rusya’nın Parasına Kilit Vurdu: Dava ve Misilleme Kapıda

AB, Rusya’nın Avrupa’daki merkez bankası rezervlerini süresiz dondurma kararı aldı; 6 ayda bir uzatma oylaması dönemi kapandı.
Belçika merkezli Euroclear, Moskova’nın misillemesiyle Rusya’daki 16 milyar avroluk varlığını kaybetme riski görüyor ve hukuki sürece hazırlanıyor.
IMF ve ECB plana açık şekilde karşı çıkarken, “uluslararası hukuk” ve “finansal sistem güveni” tartışması derinleşiyor.

Avrupa Birliği, Rusya’ya ait Avrupa’daki merkez bankası rezervlerinin dondurulmasını süresiz hale getirme kararıyla jeopolitik ve finansal dengelerde yeni bir eşiği geçti. Bu kararla birlikte, bugüne kadar her altı ayda bir yapılan uzatma oylamalarına gerek kalmayacak. Adım, Rusya’nın Ukrayna savaşı sonrası dondurulan varlıklarının “tazminat kredisi” benzeri bir mekanizmayla Ukrayna’ya yönlendirilmesi planının önünü açıyor.

Kararın merkezindeki aktör ise, dondurulan varlıkların büyük bölümünü bünyesinde tutan Belçika merkezli takas kuruluşu Euroclear. Kurum, AB’nin bu yönde baskıyı artırması halinde Moskova’nın misilleme adımlarına başvurabileceğinden endişe ediyor. Euroclear yönetimi, Rusya’da bulunan yaklaşık 16 milyar avroluk varlığın karşı hamleyle riske girebileceğini değerlendiriyor.

Euroclear yöneticisi Valérie Urbain, AB’nin varlıklara el koyma yönünde net bir karar alması ve kurumu bu sürece zorlaması durumunda hukuki yollara başvurabileceklerini açıkladı. Urbain, Rus varlıklarının müsadere edilmesini “uluslararası hukuka aykırı” olarak nitelendirirken, bu tür bir adımın küresel finansal altyapı için emsal teşkil edebileceği uyarısında bulundu.

Bu pozisyona yalnızca Euroclear değil, uluslararası kurumlar da mesafeli yaklaşıyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB), Rus varlıklarına el konulması planına karşı çıkıyor. ECB Başkanı Christine Lagarde, söz konusu planın hukuki ve mali açıdan “zorlamalı bir gerekçeye” dayandığını belirterek, merkez bankası rezervlerinin dokunulmazlığı ilkesinin zedelenmesinin uzun vadeli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Öte yandan Rusya cephesinden karşı hamle sinyalleri netleşiyor. Rusya Merkez Bankası, dondurulan varlıklar nedeniyle Euroclear’a dava açacağını duyurdu. Moskova, AB’nin attığı bu adımı yalnızca siyasi değil, doğrudan finansal bir saldırı olarak okuyor ve misilleme seçeneklerini masada tutuyor.

Bu gelişme Ukrayna savaşının finansal cephesinde oyunun sertleştiğini gösteriyor. Merkez bankası rezervlerinin süresiz dondurulması ve olası müsadere ihtimali, yalnızca Rusya’yı değil, küresel rezerv sahiplerini de yakından ilgilendiriyor. Bu adım, rezerv para sistemine duyulan güven, finansal tarafsızlık ve Avrupa’nın finansal merkez olma iddiası açısından uzun vadeli bir stres testi anlamına geliyor. Euroclear üzerinden yaşanan bu gerilim, önümüzdeki dönemde “jeopolitik risk primi”nin finansal altyapıya doğrudan yazılabileceğinin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.