
Hafta kapanırken piyasanın önünde alışılmadık bir tablo var.
Fed faiz artırdı.
BOJ faiz artırdı.
ABD 10 yıllık resmi Hazine getirisi %5,01.
30 yıllık %5,34.
10 yıllık reel faiz %2,68.
Brent 104,87 dolar.
Buna rağmen Nasdaq yükseldi, altın 4.390 dolara çıktı, gümüş 66,70 dolara yükseldi, bakır 14.500 doların üzerinde kaldı ve Bitcoin 81 bin dolar bölgesine döndü.
Bu artık klasik “faiz yükselirse bütün riskli varlıklar düşer” piyasası değil.
Sermaye pahalılaşıyor ama para piyasadan tamamen çıkmıyor.
Para seçmeye başlıyor.
Birincisi, ABD Hazine Bakanlığı 18 Eylül resmi kapanış eğrisini yayımladı.
Kesin rakamlar:
2Y %4,76
5Y %4,86
7Y %4,93
10Y %5,01
20Y %5,38
30Y %5,34.
Dolayısıyla önceki raporlarda kullanılan %4,94’lük 10 yıllık veri 17 Eylül gözlemiydi. 18 Eylül resmi kapanışı artık %5,01. (U.S. Department of the Treasury)
Reel/TIPS eğrisi de kesinleşti:
5Y %2,55
7Y %2,60
10Y %2,68
20Y %2,93
30Y %3,09. (U.S. Department of the Treasury)
İkincisi, bugün Suudi Arabistan’dan yeni bir jeopolitik haber geldi.
Riyad ve Al-Kharj için gece hava saldırısı tehlikesi uyarıları verildi; daha sonra uyarılar kaldırıldı. Reuters bugün Riyad’ın ana havalimanı yakınında patlama seslerinin ardından alev ve yoğun siyah duman görüldüğünü bildiriyor. Ancak olayın nedeni konusunda Suudi makamlarından henüz resmi açıklama yok.
Dolayısıyla bunu şu aşamada “havalimanı vuruldu” veya “Husiler saldırdı” diye yazmıyorum.
Doğrulanmış olan, Riyad çevresinde güvenlik alarmı ve havalimanı yakınında duman/alev görülmesi. (Reuters)
Bu gelişme pazartesi petrol açılışını daha önemli hale getiriyor.
BIST 100: 13.284,42 / -%1,67
BIST haftalık: -%8,18
Haftalık dip: 12.817,01
Haftalık zirve: 14.355,46 (CNBC-e)
S&P 500: 7.650,50 / +%0,17
Nasdaq: 26.522,55 / +%0,40
Dow: 51.682,64 / -%0,18. (AP News)
ABD 2Y: %4,76
ABD 10Y: %5,01
ABD 30Y: %5,34. (U.S. Department of the Treasury)
10Y reel/TIPS: %2,68. (U.S. Department of the Treasury)
Brent: $104,87
WTI: $100,30. (Reuters)
Spot altın: $4.390,11
COMEX altın settlement: $4.424,90
Gümüş: $66,70
Platin: $1.812,50
Paladyum: $1.310,20. (Reuters)
LME 3 ay bakır: $14.521/ton. (Business Recorder)
ABD doğal gaz: $2,912/mmBtu. (The Wall Street Journal)
Bitcoin: Reuters’ın son cuma ölçümünde yaklaşık $81.000. (Reuters)
Cumartesi günü tahvil, BIST, klasik FX ve emtia piyasaları kapalı olduğu için cuma kapanışlarını kullanıyorum. Bitcoin dışında hafta sonu fiyatlarını “canlı piyasa” gibi göstermiyorum.
Fed’in kendi açıklamasıyla kesin:
Politika faizi:
%3,50–3,75 → %3,75–4,00.
Artış:
25 baz puan.
Karar:
12-0.
Fed ekonomik aktivitenin sağlam biçimde genişlediğini, iç talebin dayanıklı olduğunu, verimlilik ve sermaye yatırımlarının güçlü kaldığını ancak enflasyonun hâlâ yüksek olduğunu belirtti. (Federal Reserve)
Bu ayrıntı önemli.
Fed yalnız petrol yüzünden faiz artırmadı.
Fed’in kendi açıklamasındaki gerekçe daha geniş:
dayanıklı talep + güçlü yatırım + yüksek enflasyon.
Dolayısıyla petrol 100 doların altına inse bile Fed’in işi otomatik olarak bitmiş olmayacak.
10 yıllık:
30 yıllık:
10 yıllık reel faiz:
Bu üç rakam birlikte okunmalı.
%5,01 nominal faiz yalnız tahvil yatırımcısını ilgilendirmiyor.
Bu fiyat:
şirket değerlemesini,
konut finansmanını,
hisse senedi iskonto oranını,
doları,
carry trade’i,
gelişen ülke sermaye akımlarını
ve altının fırsat maliyetini aynı anda değiştiriyor.
Daha da ilginci:
10 yıllık reel faiz %2,68 iken altın 4.390 dolar.
İşte haftanın en büyük makro ayrışmalarından biri burada.
Cuma kesin kapanış:
S&P 500 +%0,17
Nasdaq +%0,40
Dow -%0,18.
Haftalık:
S&P yaklaşık -%0,1
Nasdaq +%0,7
Dow -%1,7. (AP News)
Bu ilk bakışta güçlü bir teknoloji piyasası.
Ama para akımları başka bir şey söylüyor.
16 Eylül’de biten haftada küresel hisse fonlarından:
çıktı.
Bu dokuz ayın en büyük haftalık çıkışı.
ABD hisse fonlarından çıkış:
Buna karşılık teknoloji, finans ve tüketici sektör fonlarına toplam 4,49 milyar dolar girdi.
Altın ve değerli metal fonları da para çekti. (Reuters)
Yani piyasanın hikâyesi:
riskten kaçış
değil.
Daha çok:
BOJ:
Karar:
Bu, Japonya’da 31 yılın en yüksek politika faizi.
İki üye artışa karşı çıktı. (Reuters)
Burada önceki raporlardaki belirsizliği tamamen kaldırıyorum:
BOJ FAİZ ARTIRDI.
Fakat yen güçlenmedi.
USD/JPY gün içinde:
seviyesine kadar yükseldi.
Dolar yen karşısında yaklaşık %1,3’e kadar değer kazandı. (Reuters)
Japonya borsası ise yükseldi.
Nikkei:
Bu fiyatlama bize BOJ kararının kendisinden daha önemli bir şey söylüyor.
Piyasa 25 baz puanı önceden satın almıştı.
Karardaki iki karşı oy ise gelecekteki artırım hızına ilişkin beklentiyi düşürdü.
Cuma son Reuters fiyatı:
yaklaşık 156,7.
Gün içi zirve:
158,05. (Reuters)
Japon makamlarının “rate check” yaptığına ilişkin haberler 158 sonrasında geldi.
Bu doğrudan müdahale değildir.
Ama müdahale öncesinde kullanılabilecek bir araçtır.
Bu nedenle:
158: ilk politika alarmı.
160: müdahale riskinin ciddi biçimde büyüdüğü bölge.
155: ilk JPY toparlanma teyidi.
152–153: carry çözülmesinin hızlanabileceği alan.
BOJ’un %1,25 faizi tek başına yen almaya yetmiyor.
Fed %3,75–4,00.
ABD 10 yıllığı %5,01.
Japon 10 yıllığı ise yaklaşık %3 civarında.
Faiz farkı hâlâ büyük.
Cuma settlement:
Brent-WTI farkı:
Bu spread bize Ortadoğu kaynaklı fiziksel riskin Brent tarafında WTI’dan daha fazla fiyatlandığını gösteriyor.
Cuma düşüşünün ana katalizörlerinden biri Çin’in, Suudi Arabistan’ın talebi üzerine İran’dan Husilerin Suudi petrol altyapısına yönelik saldırılarını sınırlamaya yardımcı olmasını istemesiydi. (Reuters)
Fakat bugün Riyad havalimanı yakınındaki duman ve patlama haberleri jeopolitik kuyruk riskini yeniden hatırlattı. Olayın nedeni henüz resmi olarak açıklanmadığı için saldırı sonucuna varmıyorum. (Reuters)
Pazartesi için:
Brent <100: enflasyon rahatlaması hızlanır.
105–108: mevcut risk primi korunur.
110 üzeri: Fed ve global enflasyon fiyatlaması yeniden sertleşebilir.
Petrolün 108 dolardan 104 dolara gelmesi tek başına kriz bitti demiyor.
Suudi East-West hattındaki hasar ve Hürmüz’deki aksayan trafik fiziksel piyasanın hâlâ normal olmadığını gösteriyor. Reuters, Suudi Arabistan’ın zarar gören hattın kapasitesinin bir bölümünü yeniden devreye almaya çalıştığını bildiriyor. (Reuters)
Bu nedenle pazartesi yalnız Brent ekranına değil:
tanker geçişleri
Suudi ihracatı
East-West kapasitesi
dizel ve jet yakıtı marjları
birlikte izlenmeli.
Ham petrol geri çekiliyor.
Fakat rafineri darboğazı aynı hızla çözülmüyor.
Bu, enerji enflasyonunun ikinci ayağı.
Ham petrol 100 doların altına inse bile:
dizel crack
jet fuel crack
benzin marjı
yüksek kalırsa ulaştırma maliyetleri ve nihai enflasyon aynı hızla düşmeyebilir.
Bu yüzden bundan sonraki petrol analizinde Brent fiyatı kadar ürün marjlarını da izleyeceğiz.
ABD doğal gaz vadeli fiyatı cuma:
Günlük +%0,4.
Haftalık yaklaşık +%2,9. (The Wall Street Journal)
ABD üretimi güçlü.
Ancak LNG ihracatı giderek daha önemli hale geliyor.
Daha da önemlisi Washington ile Pekin, Çin’in ABD LNG’sine uyguladığı %15 gümrük vergisinin azaltılmasını veya kaldırılmasını görüşüyor.
ABD LNG ihracatı 2026’nın ilk yarısında yıllık %23 arttı ve ortalama 17,4 bcfd’ye ulaştı. (Reuters)
Bu anlaşma gerçekleşirse:
ABD gazı için talep pozitif
ABD LNG üreticileri için pozitif
Çin enerji maliyeti açısından pozitif
olabilir.
Spot:
COMEX:
Gümüş:
Platin:
Paladyum:
Şimdi aynı anda şunlara bakalım:
Fed faiz artırdı.
Dolar yedi haftanın güçlü bölgesinde.
ABD 10Y %5,01.
10Y reel faiz %2,68.
Ama altın 4.390 dolar.
Bu önemli.
Altının fiyat fonksiyonunda reel faiz hâlâ var.
Ama artık tek değişken değil.
Jeopolitik risk,
merkez bankası rezerv talebi,
kamu borcu,
para birimi çeşitlendirmesi,
fiscal hedge
aynı fiyatın içinde.
Altın/gümüş oranı:
4.390 / 66,70 ≈
Gümüş cuma günü %2,3 yükseldi.
Altın %1,2.
Bu nedenle değerli metal hareketini yalnız “güvenli liman” diye okumuyorum. (Reuters)
Gümüş aynı anda:
parasal metal
ve
sanayi metali.
65 altı oran, gümüşün relatif momentumunun hızlandığını gösterir.
70 üzeri ise güvenli liman talebinin yeniden altına yoğunlaştığını düşündürür.
LME 3 aylık bakır:
Günlük:
+%0,2.
Haftalık:
yaklaşık +%2.
Gün içi zirve:
$14.572,50.
Rekor:
$14.875. (Business Recorder)
Goldman Sachs’ın yüksek frekanslı göstergelerine göre Çin’de bakır, alüminyum ve yassı çelik talebi eylülün ilk yarısında yıllık %1–2 arttı. (Business Recorder)
Bu yüzden:
petrol ↓ + bakır ↑
kombinasyonunu küresel talep çöküşü olarak okumuyorum.
Şimdilik daha çok:
enerji arz primi ↓ + Çin fiziksel metal talebi ↑
görüyoruz.
Altın korkuyu ve parasal hedge’i temsil ediyor.
Bakır üretim döngüsünü.
İkisi de aynı anda yükseliyor.
Bu sıra dışı kombinasyon:
stagflasyon korkusu + yatırım/AI/elektrifikasyon talebi
birlikte fiyatlanıyor olabilir.
Bakır/altın oranı yukarı giderse büyüme ve sermaye harcamaları baskın.
Aşağı giderse güvenli liman ve stagflasyon korkusu baskın.
Cuma:
Önceki hafta:
14.467,25.
Haftalık değişim:
Haftalık dip:
12.817,01.
Haftalık zirve:
14.355,46. (CNBC-e)
Dolar/TL ise haftalık yalnız:
artarak 48,7810’a çıktı. (CNBC-e)
Bu ayrışma çok önemli.
BIST %8,18 düştü.
TL aynı büyüklükte tepki vermedi.
Dolayısıyla şu ana kadar:
fon stresi → hisse
kanalı güçlü.
Ama:
fon stresi → hisse → kur
kanalı aynı ölçüde çalışmıyor.
Reuters’a göre tasfiye kapsamındaki fonların toplam büyüklüğü yaklaşık:
Yatırımcı:
yaklaşık 353 bin.
Bu rakam:
Tasfiye kapsamındaki varlık büyüklüğü. (Reuters)
Alınan önlemler:
TCMB repo fonlaması:
300 milyar TL.
Bankalararası borçlanma limitleri artırıldı.
Kredili işlemlerde asgari özkaynak oranı:
%35 → %20. (Reuters)
Tasfiye sürecinin 131 fonu kapsadığı da ayrı kaynaklarla teyit edilmiş durumda. (Financial Times)
Pazartesi BIST’te temel soru:
Aşağı:
13.199: cuma gün içi dip.
13.000: psikolojik eşik.
12.817: haftalık dip.
Yukarı:
13.427: cuma zirvesi.
13.510: perşembe kapanışı.
13.875–14.000: daha anlamlı normalleşme alanı.
Ama endeksten daha önemli göstergem:
Bankalar yeniden relatif güçlü kalırsa sistemik bulaşma fiyatlaması zayıflıyor demektir.
Aracı kurumlar ve likidite hassas hisselerde satış sürerken bankalar güçlü kalıyorsa piyasa sorunlu alanı ayırmaya devam ediyor demektir.
Dolar cuma günü yedi haftanın güçlü bölgesindeydi.
Fed:
%3,75–4,00.
ABD 2Y:
%4,76.
ABD 10Y:
%5,01.
Bu üçlü dolar lehine.
Doların en önemli aşağı riski ise petrolün 100 dolar altına inmesi ve bunun yeni Fed artırım beklentisini azaltması.
Cuma bölgesi:
Haftalık yaklaşık -%1. (Reuters)
1,145: pivot.
Altı:
1,140 → 1,135.
Yukarı:
1,155 → 1,160.
EUR açısından olumlu:
petrol düşüşü.
Olumsuz:
yüksek ABD faizi + Avrupa enerji maliyeti.
Cuma zirvesi:
Bu artık G10’un en politik kuru.
Faiz farkı USD lehine.
BOJ normalleşmesi JPY lehine.
Müdahale riski JPY lehine.
Carry pozisyon çözülmesi volatiliteyi artırıyor.
Cuma yaklaşık:
Sterlin daha iyi İngiltere perakende satışları ve BoE’nin sıkılaşma ihtimalinden destek aldı.
GBP’nin EUR karşısındaki relatif görünümü outright GBP/USD’den daha temiz olabilir.
CHF’nin avantajı şu:
JPY gibi güvenli liman.
Ama Japonya’daki kadar açık müdahale riski yok.
Ortadoğu riski yeniden tırmanırsa CHF, JPY’ye göre daha temiz risk-off hedge olabilir.
Bakır 14.521 dolar.
RBA tarafı görece şahin.
Çin fiziksel metal talebi güçlü.
AUD’nin üç destekçisi:
RBA + bakır + Çin.
NZD aynı metal beta’sına sahip değil.
Bu nedenle:
outright AUD/USD’den daha temiz relatif değer işlemlerinden biri.
Yaklaşık:
CAD sekiz günlük kayıp serisine girdi.
Buradaki önemli mesaj:
Petrol 100 doların üzerinde.
Ama CAD düşüyor.
Yani:
EUR/JPY: BOJ sonrası JPY zayıflığı yukarı; müdahale riski aşağı.
GBP/JPY: yüksek carry, fakat 158–160 USD/JPY müdahale bölgesi nedeniyle kuyruk riski yüksek.
AUD/JPY: RBA ve bakır destekliyor; Japon müdahalesi ana risk.
CAD/JPY: CAD rates tarafından, JPY BOJ beklentisi tarafından baskılanıyor.
CHF/JPY: iki güvenli limanın politika farkı.
EUR/CHF: Avrupa enerji şoku büyürse CHF lehine.
AUD/NZD: RBA/bakır AUD lehine.
EUR/AUD: Avrupa enerji ithalatçısı ile Avustralya metal ihracatçısı arasındaki relatif makro işlem.
Haftalık INR:
-%0,3.
Reuters’a konuşan traderlar RBI’nın 96 bölgesini önemli savunma hattı olarak gördüğünü belirtiyor. (Reuters)
Petrol <100:
INR pozitif.
Brent >110:
INR negatif.
CNH’nin üç sürücüsü:
Fed → CNH negatif
yüksek petrol → CNH negatif
bakır/Çin fiziksel talebi → CNH pozitif.
Önümüzdeki hafta ABD-Çin görüşmeleri de doğrudan CNH katalizörü.
KRW:
yüksek ABD faizi nedeniyle baskı altında.
Ama yarı iletken/AI sermaye akımları karşı tarafta.
KOSPI cuma günü:
yükseldi. (TheCloseReport)
Bu nedenle KRW’yi yalnız Fed üzerinden okumamak gerekiyor.
BRL’nin yüksek carry avantajı devam ediyor.
Ancak Fed yeniden artırıma başladı.
Dolayısıyla carry avantajının marjinal değeri azalıyor.
MXN için iki karşıt güç:
yüksek carry → pozitif
petrol düşüşü + Fed sıkılaşması → negatif.
Petrol 100 dolar altına inerken ABD faizleri %5 üzerinde kalırsa MXN’nin commodity avantajı zayıflayabilir.
ZAR için mevcut makro kombinasyon görece olumlu:
altın 4.390
petrol 104,87.
Güney Afrika altın üreticisi ve petrol ithalatçısı.
Altın yüksek kalıp petrol düşerse terms-of-trade desteği artar.
Cuma:
Haftalık:
BIST:
-%8,18.
Bu ayrışma Türkiye riskinin şu anda nerede yoğunlaştığını açık biçimde gösteriyor.
Açık kaynaklarda bütün çiftler için aynı zaman damgalı kurumsal forward-point ve 25-delta risk-reversal matrisi bulamadığım için sahte hassasiyet üretmiyorum.
Pazartesi profesyonel FX ekranında ilk bakılacaklar:
USD/JPY 1W implied vol: müdahale riski.
JPY call risk reversal: 158–160 hedge talebi.
EUR/USD downside skew: Fed sıkılaşması.
GBP/USD vol: BoE fiyatlaması.
AUD/NZD forward: RBA-RBNZ ayrışması.
USD/CAD forward: ABD-Kanada faiz farkı.
USD/INR NDF: RBI 96 hattı.
USD/CNH NDF: Fed-PBOC ayrışması.
USD/TRY forward: BIST stresinin FX’e bulaşıp bulaşmadığı.
Brent call skew: Ortadoğu kuyruk riski.
1. USD/JPY trend long: 156,7 referans; 158 ilk hedef. 155 altı bozar. Katalizör ABD faizleri. Ufuk: swing.
2. USD/JPY karşı-trend short: yalnız 158–160 bölgesinde müdahale hedge’i. 155 hedef. 160 üzerinde kalıcılık bozar. Ufuk: event.
3. EUR/JPY long: JPY zayıflığının devamı. BOJ’un yeniden şahin fiyatlanması bozar. Swing.
4. GBP/JPY carry long: BoE-BOJ farkı destek. Japon müdahalesi ana risk. Swing.
5. EUR/GBP short: BoE’nin ECB’ye göre daha şahin kalması. İngiltere verilerinde bozulma tezi bozar. 1–4 hafta.
6. AUD/NZD long: RBA + bakır. RBA’nın yumuşaması bozar. 1–4 hafta.
7. EUR/AUD short: Avrupa enerji maliyeti / Avustralya metal ihracatı. Bakırın 14.000 altına inmesi risk. 1–4 hafta.
8. EUR/USD trend short: 1,146–1,148; 1,140 ve 1,135 izlenir. 1,155 üzeri bozar. Swing.
9. EUR/USD counter long: yalnız 1,155 üzeri teyitte. Petrol ve US10Y düşüşü katalizör. Tactical.
10. GBP/USD counter long: 1,339 referans; 1,35 izlenir. 1,33 altı bozar. Swing.
11. USD/CAD long: 1,401; 1,41 izlenir. ABD-Kanada yield spread katalizör. 1,39 altı bozar. Swing.
12. USD/INR 96 fade: RBI + petrol düşüşü. 95 hedef bölgesi. 96,20 üzeri bozar. Tactical.
13. USD/MXN short/carry: yüksek Meksika carry. Fed’in daha şahinleşmesi bozar. Swing.
14. USD/ZAR short: altın yüksek + petrol düşük. Brent 110 üzeri bozar. Swing.
15. US10Y yield long: %5,01; %5,10 izlenir. %4,90 altı bozar. Fed/enflasyon katalizör. Swing.
16. US10Y karşı-trend: %5,10 üzerinde büyüme hedge’i olarak duration. %5,20 üzeri bozar. Tactical.
17. Altın long: 4.390; 4.425–4.450 izlenir. 4.300 altı bozar. Jeopolitik/fiscal hedge. Swing.
18. Gümüş long: 66,70; 68–70 izlenir. 63 altı bozar. Metal beta. Swing.
19. Gold/Silver ratio short: 65,8; 64 altı izlenir. 70 üzeri bozar. 1–4 hafta.
20. Bakır long: 14.521; 14.875 rekor testi. 14.000 altı bozar. Çin fiziksel talebi. Swing.
21. Brent counter long: 102–105 bölgesi; 108–110 hedef. 100 altı bozar. Ortadoğu fiziksel risk hedge’i. Swing.
22. Brent-WTI spread long: 4,57 referans. Fiziksel Brent kıtlığı sürerse 5–6 dolar. 2,5 altı bozar. Swing.
Bunlar kişiye özel yatırım tavsiyesi değil; fiyat, katalizör, hedef ve bozulma koşulları belirlenmiş piyasa senaryolarıdır.
1. US10Y: %5,01 korunuyor mu?
2. Brent: Riyad haberi sonrası 105–108’e gap var mı?
3. WTI: 100 dolar tutuluyor mu?
4. USD/JPY: yeniden 158’e gidiyor mu?
5. Altın: 4.400–4.425 aşılabiliyor mu?
6. Bakır: 14.500 korunuyor mu?
7. BIST: 13.199 ve 13.000 tutuluyor mu?
8. XBANK/XU100: bankalar relatif güçlü mü?
Bunlardan en önemlisi yine ABD 10 yıllığı.
Çünkü %5’in üzerinde kalıcılık küresel sermayenin taban fiyatını değiştiriyor.
Bu hafta Fed faiz artırdı.
BOJ faiz artırdı.
ABD 10 yıllığı %5,01’e çıktı.
10 yıllık reel faiz %2,68.
Bunların normalde finansal koşulları belirgin biçimde sıkılaştırması gerekir.
Sıkılaştırıyor da.
Küresel hisse fonlarından 23,21 milyar dolar çıktı.
Ama aynı anda:
Nasdaq yükseliyor.
Altın 4.390 dolar.
Gümüş 66,70 dolar.
Bakır 14.521 dolar.
Bitcoin yaklaşık 81 bin dolar.
Bu fiyatların aynı anda ayakta kalması bana tek bir şey söylüyor:
Sermaye pahalılaşıyor.
Ama sermaye yok olmuyor.
Seçici hale geliyor.
Nakit üreten,
verimlilik yaratan,
stratejik kıtlığı olan,
jeopolitik koruma sağlayan
ve yüksek sermaye maliyetini taşıyabilen varlıklara gidiyor.
Bu yüzden gelecek haftanın büyük sorusu “borsa yükselir mi?” değil.
%5 faiz dünyasında hangi varlıkların fiyatını savunabildiği.
Bu ayrımı doğru okuyan piyasanın yeni rejimini de daha doğru okuyacak.
Viral X’i de bu kez önceki “%5 faiz eleme sınavı” temasını tekrar etmeden, farklı bir tez üzerinden kurdum:
Fed faiz artırdı.
BOJ faiz artırdı.
Sonuç?
Dolar güçlendi.
Yen düştü.
Nasdaq yükseldi.
Altın 4.390 dolara çıktı.
İlk bakışta saçma.
Değil.
Çünkü merkez bankalarının karşısında artık yalnız enflasyon yok.
Piyasanın onlara ne kadar inandığı var.
BOJ faizi %1,25’e çıkardı ama yen 158’e kadar düştü.
Piyasa BOJ’un bugün ne yaptığını değil, yarın ne kadar ileri gidebileceğini fiyatladı.
Fed faizi %3,75–4,00’a çıkardı, ABD 10 yıllığı %5,01’e ulaştı.
Ama altın düşmedi.
Çünkü altın artık yalnız faiz fiyatlamıyor; kamu borcunu, jeopolitiği ve para sistemine duyulan güveni de fiyatlıyor.
Bu yüzden önümüzdeki dönemin merkez bankacılığı yalnız “kaç baz puan?” meselesi olmayacak.
Hayek’in fiyat mekanizması ile Minsky’nin finansal kırılganlığı aynı ekranda buluşuyor:
Merkez bankası paranın fiyatını belirliyor.
Piyasa ise o fiyatın güvenilir olup olmadığına karar veriyor.
Ve bazen 25 baz puanlık faiz artışından çok daha büyük hareketi, o kararın inanılırlığı yaratıyor.
BOJ bunun son örneği.
Fed sıradaki olabilir.
Bugünkü en önemli yeni gelişme Riyad havalimanı çevresindeki olay. Henüz saldırının kaynağı doğrulanmadığı için metinde özellikle hüküm vermedim; fakat petrol kapalıyken gelmesi nedeniyle pazartesi Brent açılışında anlamlı bir hafta sonu riski oluşturuyor. (Reuters)